×
Báo Điện tử Tuổi trẻ Thủ đô
Báo Điện tử Tuổi trẻ Thủ đô
X
X

Mỗi thành tựu là một bông hoa đẹp
Bài 3: Bảo tồn và phát huy những giá trị truyền thống của làng nghề

Văn hóa | Thứ hai, 06/08/2018 07:50 (GMT+7)
Bài 3: Bảo tồn và phát huy những giá trị truyền thống của làng nghề

Sản xuất mây tre đan ở Chúc Sơn, Chương Mỹ (Hà Nội)

TTTĐ - Ngoài những lợi thế về cảnh quan thiên nhiên, làng nghề có sức hút đặc biệt đối với du khách, vì mỗi làng lại gắn với nét văn hóa riêng hay một hệ thống di tích lịch sử văn hóa. Trước kia Hà Nội có khoảng 80 xã có làng nghề nhưng phát triển mạnh ở 30 làng nghề với trên 20 ngành nghề tiểu thủ công nghiệp (TTCN); có làng có đến 2-3 nghề cùng phát triển.

>> Mỗi thành tựu là một bông hoa đẹp

- Bài 1: Nỗ lực xứng tấm “áo mới”

- Bài 2: Chùa Hương ngày càng thu hút khách du lịch

“Đất trăm nghề”

Trước đây, Hà Nội có những làng nghề nổi tiếng như: Gốm sứ Bát Tràng, Kim Lan, mộc mĩ nghệ Vân Hà, Liên Hà, đúc đồng Ngũ Xã, dát quỳ vàng bạc và may da Kiêu Kỵ, may Cổ Nhuế, rèn Xuân Phương, bánh mứt kẹo Xuân Đỉnh, dệt tơ chỉ Triều Khúc, bún và bánh phở Mễ Trì…

Du khách đến với làng nghề không những chỉ ngắm cảnh mà còn tham quan nơi sản xuất, trực tiếp tiếp xúc với thợ thủ công, thậm chí còn được trực tiếp làm một vài công đoạn sản xuất sản phẩm. Trong những năm gần đây, du lịch làng nghề đã được tổ chức và phát triển như các tour gắn với gốm Bát tràng, dệt lụa Vạn Phúc, mây tre đan Phú Vinh, điêu khắc Thanh Thùy, tạc tượng Sơn Đồng, sơn mài Hạ Thái...

Hà Nội mở rộng đã trở thành nơi tập trung nhiều ngành nghề TTCN và làng nghề nhất cả nước. Nhiều làng nghề truyền thống sản xuất sản phẩm mang tính nghệ thuật - mĩ thuật cao (như: Dệt lụa Vạn Phúc, khảm trai Chuôn Ngọ, sơn mài Duyên Thái, mây tre đan Ninh Sở, Phú Vinh, khảm trai Chuyên Mỹ, thêu Quất Động, tiện Nhị Khê, mộc Chàng Sơn, điêu khắc Dư Dụ, sơn tạc tượng Sơn Đồng, nón lá làng Chuông, dệt kim La Phù...) được nhiều người trong và ngoài nước biết đến. Đến hết năm 2017, Hà Nội có 1.350 làng nghề và làng có nghề, tăng 70 làng so với năm 2010.

Với số lượng lớn làng nghề và làng có nghề như trên, Hà Nội xác định bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị làng nghề truyền thống gắn với phát triển du lịch có ý nghĩa sâu sắc về kinh tế - xã hội, văn hóa đối với Thủ đô và cả nước. Căn cứ theo Quyết định số 14/QĐ-UBND ngày 2/1/2013 của UBND thành phố Hà Nội về việc quy hoạch phát triển nghề, làng nghề thành phố Hà Nội đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030, trong đó có 17 làng nghề truyền thống nằm trong danh mục các dự án ưu tiên đầu tư làng nghề kết hợp du lịch.

Trong thời gian qua, thành phố tập trung đầu tư để xây dựng dự án phát triển làng nghề kết hợp du lịch cụ thể: Làng nghề gốm sứ Bát Tràng (huyện Gia Lâm), làng nghề dệt lụa Vạn Phúc (quận Hà Đông), Làng nghề điêu khắc mỹ nghệ thôn Sơn Đồng (huyện Hoài Đức), làng nghề Sơn Mài thôn Hạ Thái (huyện Thường Tín).

Du lịch làng nghề truyền thống là một trong 5 loại hình du lịch văn hóa Thủ đô Hà Nội cần được tập trung phát triển trong giai đoạn 2018-2020 hướng đến mục tiêu đưa Du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Thành phố đã và đang tiến hành triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó chú trọng công tác quảng bá và xây dựng thương hiệu làng nghề Hà Nội, xây dựng và tổ chức thực hiện đề án đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, triển khai Đề án bảo vệ môi trường làng nghề trên địa bàn thành phố Hà Nội đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030, đề cao vai trò của cộng đồng dân cư địa phương, xây dựng cơ chế khuyến khích các hộ dân tại làng nghề tham gia làm du lịch...

Theo ông Trịnh Thế Khiết - nguyên Chủ tịch Hội Nông dân TP Hà Nội - sau 10 năm mở rộng địa giới hành chính, cuộc sống của người nông dân được cải thiện đáng kể. Có nơi, mức thu nhập của người dân tăng lên gấp 3 lần trước khi chưa sáp nhập. “Điều đáng mừng nhất là cơ sở hạ tầng được đầu tư, tăng cường. Số lượng hộ nghèo giảm, khi chưa mở rộng là 7,8%, thời điểm hiện nay còn dưới 3%. Nhiều vùng đã ứng dụng khoa học kỹ thuật vào trong sản xuất nông nghiệp như sử dụng máy cày, cấy… Từ chăn nuôi, làng nghề cũng phát triển tốt” - ông Khiết nói.

Khắc phục tồn tại

Làng nghề truyền thống không chỉ lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc mà còn đóng vai trò kinh tế quan trọng trong việc sản xuất ra các sản phẩm tiêu dùng, tạo việc làm cho nhiều lao động. Tuy nhiên, hiện nay, nhiều làng nghề đang mai một và đứng trước nguy cơ bị thất truyền.

Làng Ước Lễ, xã Tân Ước, Thanh Oai, Hà Nội vốn nổi tiếng với sản phẩm giò chả. Giò chả Ước Lễ được các gia đình trong làng làm và chuyển đi nhiều nơi bán. Bí quyết làm giò chả được truyền từ đời này sang đời khác trong các thế hệ gia đình. Tuy nhiên, giờ đây còn rất ít hộ dân còn làm giò chả. Anh Nguyễn Văn Sự, một người dân Ước Lễ theo nghề làm giò chả, cho biết: “Gia đình tôi đã theo nghề này nhiều thế hệ. Trước đây, làm ở làng và chuyển hàng ra nội thành bán nhưng bây giờ chúng tôi chuyển hẳn lên nội thành mở cửa hàng. Các nhà khác ở làng làm nghề như gia đình tôi bây giờ cũng chuyển đi khắp nơi chứ không còn ai ở làng nữa”. Được biết, chỉ có những dịp lễ, Tết hay ngày hội làng thì người dân mới về quê và nghề giò chả trong làng mới lại có dịp được nhớ đến.

Đường giao thông nông thôn (GTNT) đến trung tâm các xã và làng nghề đã được nâng cấp cải tạo khá nhiều. Theo Sở GTVT Hà Nội, trong những năm qua, việc đầu tư phát triển hệ thống đường GTNT trên địa bàn TP được gắn liền với Chương trình số 02-CTr/TU của Thành ủy, tập trung vào hệ thống các đường trục xã, liên xã, trục thôn, đường ngõ xóm và đường trục chính nội đồng. Thống kê cho thấy, toàn TP có tổng số hơn 17.100km đường GTNT, sau 5 năm triển khai xây dựng NTM đã đầu tư cứng hóa được 95% đường trục xã, liên xã và 87,4% đường trục thôn.

Tuy nhiên, với yêu cầu phát triển trong tình hình mới, hệ thống đường GTNT vẫn còn những hạn chế, bất cập nhất định. Đó là thiếu đồng bộ, nhiều hệ thống đường mặt cắt ngang còn nhỏ, chưa có hệ thống thoát nước, hệ thống ATGT như sơn, cọc tiêu, biển báo…

Một số huyện đường GTNT được bê tông hóa chiếm 90% là Đan Phượng, Sóc Sơn, Thường Tín, Từ Liêm... GTNT thuận lợi đã tạo điều kiện cho việc vận chuyển, lưu thông nguyên liệu, hàng hóa, phục vụ ngày càng tốt hơn cho sản xuất và khách du lịch đến tham quan làng nghề. Hệ thống thông tin hiện đại được đầu tư đã cơ bản đáp ứng nhu cầu ngày càng phát triển đối với làng nghề, tạo điều kiện tìm kiếm thị trường và tiêu thụ sản phẩm.

Nói về chính sách và giải pháp phát triển bền vững làng nghề Thủ đô trong năm 2018 và những năm tiếp theo, ông Lê Hồng Thăng, Giám đốc Sở Công thương Hà Nội, cho biết: “Thành phố ưu tiên phát triển các làng nghề, làng nghề có giá trị truyền thống: thủ công mỹ nghệ, chế biến lâm sản, dệt lụa, thêu ren, gốm sứ, da giày, chạm khắc. Nội dung tập trung vào bảo tồn, khôi phục phát triển các làng nghề truyền thống, xây dựng làng nghề gắn với du lịch, chú trọng đến công tác đào tạo nghề, tìm kiếm vật liệu thay thế, đa dạng hóa mẫu mã sản phẩm, xây dựng trung tâm thương mại tại làng nghề, tăng cường đầu tư các dự án xử lý ô nhiễm môi trường, hoàn chỉnh các cụm công nghiệp, đáp ứng nhu cầu về mặt bằng phục vụ cho sản xuất kinh doanh nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường...”.

(Còn nữa)

Bài, ảnh: Khánh Vy
Báo Điện tử Tuổi trẻ Thủ đô
Báo Điện tử Tuổi trẻ Thủ đô
Báo Điện tử Tuổi trẻ Thủ đô
BÌNH LUẬN
Bật mí về phong cách sống của Hà Anh Tuấn
TTTĐ- Nổi tiếng từ Sao mai Điểm hẹn 2006, người ta biết đến Hà Anh Tuấn là một ngôi sao nhạc R&B, một chàng "bạch mã hoàng tử" khiến các...
Trò chuyện với dịch giả của 'Quê hương bé nhỏ'
TTTĐ- Vào lúc 18h00 ngày 18/7 tại Trung tâm văn hóa Pháp tại Hà Nội - L'espace (24 Tràng Tiền, Hoàn Kiếm, Hà Nội) sẽ diễn ra buổi hội thảo, ra...
Phượt xe máy từ TP. Hồ Chí Minh – Hà Nội lọt top 50 hành trình thế giới
TTTĐ- Tạp chí Forbes của Mỹ vừa giới thiệu danh sách 50 hành trình du lịch tuyệt vời nhất thế giới năm 2018. Đáng chú ý, trong danh sách này,...
Hà Nội đẹp như thơ trong MV mới của Khắc Việt
TTTĐ- Song song với câu chuyện tình yêu thuở sinh viên, hình ảnh về những con phố nổi tiếng của Hà Nội như Bờ Hồ (Hồ Hoàn Kiếm), phố...
Trúc Diễm trở lại đầy ngoạn mục cùng show “The fashion Voyage”
TTTĐ- Tại show diễn với chủ đề “A walk to the sky” diễn ra vừa qua tại Đà Nẵng, hoa hậu Trương Tri Trúc Diễm – first face BST “Nước” của...
Phát động Cuộc thi ảnh 'Người Hà Nội ứng xử thanh lịch, văn minh 2018'
TTTĐ - Ngày 19/5, báo Hànộimới phối hợp với Sở VH&TT Hà Nội tổ chức lễ phát động Cuộc thi ảnh “Người Hà Nội ứng xử thanh lịch, văn...
“Nấu ngon ăn lành”- quà Tết dành cho những người yêu bếp
TTTĐ- Như một món quà dành cho những người yêu bếp trong dịp Tết 2018, Nghệ nhân ẩm thực Hồ Đắc Thiếu Anh vừa cho ra mắt bộ sách “Nấu...
Báo Điện tử Tuổi trẻ Thủ đô