×
Báo Điện tử Tuổi trẻ Thủ đô
Báo Điện tử Tuổi trẻ Thủ đô
X
X

Cảnh báo rủi ro mô hình cho vay trực tuyến tại Việt Nam

Kinh tế | Chủ nhật, 27/01/2019 18:41 (GMT+7)
Cảnh báo rủi ro mô hình cho vay trực tuyến tại Việt Nam

Ảnh minh họa.

TTTĐ - Theo Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng (Bộ Công thương), gần đây, Việt Nam ghi nhận sự phát triển nhanh chóng và bùng phát của các mô hình cho vay trực tuyến, trong đó, có một số mô hình cho vay trên cơ sở kết hợp giữa công ty tư vấn và công ty dịch vụ cầm đồ.

Bài liên quan

Từ thực tế tiếp nhận và giải quyết khiếu nại của người tiêu dùng đối với một số mô hình cho vay - cầm đồ trực tuyến nêu trên, qua quá trình rà soát hoạt động của một số công ty có liên quan, Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng bước đầu đã ghi nhận một số vấn đề.

Cụ thể, một số công ty thu thập thông tin liên hệ của người thân, đồng nghiệp, nơi làm việc của người đi vay nhưng không nêu mục đích sử dụng thông tin này (ví dụ, để liên hệ khi thực hiện nhắc/thu nợ).

Một số công ty thu thập thông tin về ứng dụng mà người đi vay hay sử dụng (viber, facebook, zalo…) nhưng không nói rõ việc sẽ kiểm tra hoặc liên hệ với danh sách bạn bè trên các ứng dụng này khi công ty thực hiện thu/nhắc nợ.

Công ty sử dụng các cụm từ, hình ảnh có thể gây hiểu nhầm cho người đi vay về việc công ty được phép cung cấp dịch vụ cho vay, trong khi các công ty này chỉ được phép cung cấp dịch vụ tư vấn mà không có chức năng cho vay, ví dụ: "đơn vị cho vay trực tuyến"; "công ty tài chính"; "cung cấp khoản vay nhanh"…hoặc các hình ảnh, sơ đồ tập trung vào việc giải ngân khoản vay….

Công ty không cung cấp thông tin chi tiết, cụ thể về việc khoản vay sẽ được thực hiện thông qua hoạt động cầm đồ hoặc không công khai về các chủ thể tham gia cho vay.

Ảnh minh họa.

Ảnh minh họa.

Công ty không cung cấp rõ ràng, đầy đủ về các chi phí phát sinh từ khoản vay, ví dụ: chỉ cung cấp mức lãi suất cho vay, không cung cấp cụ thể về phí tư vấn, phí thẩm định tài sản, phí lưu giữ tài sản, phí quản lý hồ sơ…Các phí này thường chiếm tỷ trọng cao trong tổng chi phí mà người tiêu dùng phải trả, dẫn đến người tiêu dùng không ước tính được đầy đủ tổng chi phí phải trả khi đi vay.

Trong quá trình tham khảo hoặc đăng ký thông tin vay trên website, người tiêu dùng không được tạo điều kiện thuận lợi để đọc, nghiên cứu nội dung hợp đồng hoặc thông tin về chủ thể liên quan hoạt động cho vay. Một số trường hợp người tiêu dùng được đề nghị xác nhận ký (bằng phương thức điện tử) trước khi nhận được nội dung hợp đồng (gửi qua email sau).

Hợp đồng, điều khoản giao dịch chung có một số nội dung chưa rõ ràng, chưa tuân thủ chặt chẽ theo quy định của pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Trước các vấn đề trên, Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng lưu ý người tiêu dùng cân nhắc cẩn trọng trước khi cung cấp các thông tin cá nhân để thực hiện đăng ký khoản vay, đặc biệt, nghiên cứu kỹ các mục đích sử dụng thông tin khi thực hiện giao dịch; Nghiên cứu kỹ nội dung hợp đồng trước khi ký, đặc biệt cần cân nhắc các chi phí phải trả khi tham gia vay trực tuyến và yêu cầu gửi bản sao hợp đồng sau khi ký.

Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng cũng lưu ý các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ liên quan phải bảo đảm tuân thủ các quy định pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Đồng thời tiến hành điều chỉnh, sửa đổi khi có các thông tin chưa phù hợp hoặc vi phạm quyền lợi người tiêu dùng theo quy định.

Trước đó, Ngân hàng Nhà nước cũng đã cảnh báo mô hình cho vay trực tuyến không qua ngân hàng. Theo Ngân hàng Nhà nước, thực tế hoạt động của mô hình này trong thời gian qua cho thấy vẫn còn tồn tại như việc quảng cáo không minh bạch về mức lợi nhuận, không cung cấp hoặc cung cấp thông tin thiếu chính xác về các rủi ro mà các bên tham gia có thể gặp phải, đưa ra mức lãi suất cao phi thực tế để lôi kéo người cho vay tham gia. Nếu xảy ra tranh chấp do việc không đòi được các khoản đã cho vay, người cho vay có thể mất tiền, khó truy đòi trách nhiệm từ các công ty cung ứng nền tảng P2P Lending.

Ngoài ra, hoạt động P2P Lending còn tiềm ẩn rủi ro như: Thông tin cá nhân của các bên tham gia có thể bị đánh cắp do lỗ hổng bảo mật; hệ thống lưu trữ thông tin của Công ty P2P Lending có thể bị chiếm quyền kiểm soát hoặc bị đánh sập bởi hackers dẫn đến toàn bộ thông tin giao dịch của các bên bị mất hoặc xóa ; một số đối tượng ẩn danh và núp bóng giao dịch trên các nền tảng P2P Lending để trốn thuế, rửa tiền, tài trợ khủng bố; hoặc biến tướng để huy động tài chính đa cấp khiến người cho vay, người đi vay trở thành nạn nhân của hành vi lừa đảo, chiếm dụng vốn bất hợp pháp; hoặc nhiều đối tượng cho vay nặng lãi, hoạt động tín dụng đen “núp bóng” các nền tảng P2P Lending để cho vay với mức lãi suất rất cao, vượt xa mức trần lãi suất 20%/năm của khoản tiền vay được quy định tại Điều 468 Bộ Luật Dân sự năm 2015.

Ngoài ra, Điều 8 Luật các tổ chức tín dụng năm 2010, được bổ sung, sửa đổi năm 2017 qui định: “1. Tổ chức có đủ điều kiện theo quy định của Luật này và các quy định khác của pháp luật có liên quan được Ngân hàng Nhà nước cấp Giấy phép thì được thực hiện một hoặc một số hoạt động ngân hàng tại Việt Nam. 2. Nghiêm cấm cá nhân, tổ chức không phải là tổ chức tín dụng thực hiện hoạt động ngân hàng, trừ giao dịch ký quỹ, giao dịch mua, bán lại chứng khoán của công ty chứng khoán”. Như vậy, bất kỳ tổ chức, cá nhân nào lợi dụng các nền tảng P2P Lending để thực hiện một trong các hoạt động ngân hàng mà không được Ngân hàng Nhà nước cấp phép là vi phạm pháp luật.

Theo quy định của pháp luật, các hoạt động kinh doanh huy động tiền gửi hoặc cấp tín dụng phải tuân thủ các quy định của Luật Ngân hàng Nhà nước và Luật Các Tổ chức tín dụng. Tuy nhiên đối với quan hệ cho vay trực tiếp không phải hoạt động kinh doanh giữa các tổ chức, cá nhân (không được thực hiện bởi các TCTD) thông qua việc sử dụng kết nối dựa trên ứng dụng Internet như một số hoạt động P2P Lending có thể coi là các giao dịch dân sự và không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Ngân hàng Nhà nước và Luật Các Tổ chức tín dụng.

Trước những rủi ro tiềm ẩn khi tham gia các nền tảng P2P Lending như đề cập ở trên, NHNN khuyến cáo người dân, doanh nghiệp nên tìm hiểu kĩ thông tin, thận trọng khi tham gia các nền tảng P2P Lending, NHNN cũng khuyến khích người dân, doanh nghiệp tiếp cận vốn qua kênh tín dụng ngân hàng.

Hậu Lộc
Báo Điện tử Tuổi trẻ Thủ đô
Báo Điện tử Tuổi trẻ Thủ đô
BÌNH LUẬN
Hợp tác thúc đẩy phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo
TTTĐ - Đại học RMIT Việt Nam và Saigon Innovation Hub (SIHUB) vừa ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác thúc đẩy phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp...
Hà Nội – cầu nối tiêu thụ nông sản đặc sản của cả nước
TTTĐ – Những năm qua, Hà Nội không ngừng đẩy mạnh xúc tiến thương mại, thúc đẩy tiêu thụ nông sản, sản phẩm đặc trưng tiêu biểu cho...
Doanh nghiệp sữa duy nhất trong danh sách xuất khẩu uy tín năm 2017
TTTĐ - Vinamilk là doanh nghiệp sữa duy nhất của Việt Nam lọt vào Danh sách “Doanh nghiệp xuất khẩu uy tín năm 2017” do Bộ Công Thương công...
Lao động trẻ tay nghề cao: Yếu tố quyết định thu hút FDI
TTTĐ - Đã đến lúc Việt Nam không thể thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) dựa vào nhân công giá rẻ mà phải bằng nguồn nhân lực chất...