×
SỰ KIỆN:
Báo Điện tử Tuổi trẻ Thủ đô
X

Độc đáo bánh chưng đen người Tày ở Bảo Lạc (Cao Bằng)

Văn hóa | Thứ bẩy, 13/01/2018 23:34 (GMT+7)
Độc đáo bánh chưng đen người Tày ở Bảo Lạc (Cao Bằng)

TTTĐ - Ai đã từng đến và được thưởng thức món bánh chưng đen của dân tộc Tày ở huyện Bảo Lạc (Cao Bằng), chắc hẳn sẽ không quên được vị thơm của nếp, vị ngọt béo của thịt lợn vùng cao, vị ngậy bùi của nhân đỗ xanh, vị là lạ của cây rừng.

Theo truyền thống của bà con nơi đây, bánh chưng đen là sản vật không thể thiếu được trong ngày lễ, đặc biệt là Tết Nguyên đán, các gia đình dù khó khăn đến đâu cũng phải tích trữ kiếm cho bằng được những ống giạo nếp hương đồng bào Tày gọi là “Khẩu Pái” và đặc biệt phải có tro than cây Muối Chua (người Tày gọi là Mạy Piệt), lá dong rừng để gói bánh và, thịt lợn đen, đỗ xanh để làm nhân.


Theo giới thiệu của người dân địa phương, chúng tôi đến gia đình chị Hoàng Thị Hương, xóm Nà Xiêm, xã Bảo Toàn (Bảo Lạc). Chị Hương cho biết: Theo tổ tiên truyền lại cho chúng tôi, làm bánh chưng đen truyền thống trước hết phải chọn đúng những hạt thóc của giống nếp hương nổi tiếng thơm ngon ở vùng đất xã Xuân Trường, nếu làm bánh bằng các loại gạo nếp khác sẽ không thể có vị đặc trưng thơm ngon như ở đây, nên các gia đình làm bánh chưng đen lúc nào cũng phải đi mua thóc giữ trên gác bếp để làm bánh.


Để chuẩn bị nguyên liệu gói bánh chưng đen, từ tháng 11 âm lịch, đồng bào đã đi vào rừng tìm cây Mạy Piệt, chọn cây có nhiều chùm hoa, có nhiều muối, rồi chặt lấy thân cây về chẻ nhỏ để trên gác bếp cho khô rồi say đó đốt cây muối chua thành than và cho cối đá giã, nghiền nhuyễn thật mịn gói trong giấy bản hoặc để trong những lọ gốm thật sạch. Sau khi ngâm gạo nếp hương cho đủ độ mềm rồi lấy than muối lọc mịn trộn vào cùng để một thời gian khoảng mười hai đến mười ba tiếng khi than đã ngấm vào gạo rồi sảy thật sạch bụi than gạo nếp trắng ngấm mầu đen – tím  của than.


Theo quan niệm người dân ở đây, hoa của cây muối chua nở từ tháng 5, trải qua quá trình tích tụ linh khí của trời, đến tháng 10 hoa chúc xuống đất, để thả muối xuống gốc. Còn gạo nếp và thịt lợn đen là kết quả của một năm lao động sản xuất nên bánh chưng đen là sản vật của con cháu dâng lên báo công với tổ tiên”. Do vậy, dâng cúng bánh chưng đen trong ngày Tết Nguyên đán có ý nghĩa rất sâu sắc.


Cách gói bánh chưng “Gù” ở đây cũng rất độc đáo. Lá dong được xếp chồng lên nhau sau đó người ta cẩn thận cho thứ tự gạo nếp, đỗ xanh, thịt lợn đen và cuối cùng là một lượt gạo bên trên sau đó cuốn lá vào gập chéo từng đầu cắt cho bằng lá lấy lạt buộc chặt  ở giữa thân bánh gù cao như quả núi trông rất độc đáo. Sau khi gói xong, người ta ngâm bánh vào nước khoảng 10 - 12 tiếng để nước ngấm vào bánh và cho bánh vào nồi đun khoảng 6 - 8 tiếng là chín.


Ngày nay, mặc dù có nhiều những vật liệu các loại bánh kẹo với khuôn mẫu đa dạng phú, song có lẽ bánh chưng đen “lưng gù” truyền thống không chỉ có giá trị về ẩm thực mà còn là một nét văn hóa truyền thống rất độc đáo ở vùng Bảo Lạc. Sản phẩm Bánh chưng đen truyền thống chắc chắn sẽ là một món quà hết sức ý nghĩa đói với du khách mỗi  khi đến tham quan và du lịch khám phá vùng đất Bảo Lạc (Cao Bằng) bên dòng sông Gâm thơ mộng giàu truyền thống lịch sử văn hóa.

Khánh Vy
Báo Điện tử Tuổi trẻ Thủ đô
Báo Điện tử Tuổi trẻ Thủ đô
Báo Điện tử Tuổi trẻ Thủ đô
BÌNH LUẬN
Bật mí về phong cách sống của Hà Anh Tuấn
TTTĐ- Nổi tiếng từ Sao mai Điểm hẹn 2006, người ta biết đến Hà Anh Tuấn là một ngôi sao nhạc R&B, một chàng "bạch mã hoàng tử" khiến các...
Trò chuyện với dịch giả của 'Quê hương bé nhỏ'
TTTĐ- Vào lúc 18h00 ngày 18/7 tại Trung tâm văn hóa Pháp tại Hà Nội - L'espace (24 Tràng Tiền, Hoàn Kiếm, Hà Nội) sẽ diễn ra buổi hội thảo, ra...
Phượt xe máy từ TP. Hồ Chí Minh – Hà Nội lọt top 50 hành trình thế giới
TTTĐ- Tạp chí Forbes của Mỹ vừa giới thiệu danh sách 50 hành trình du lịch tuyệt vời nhất thế giới năm 2018. Đáng chú ý, trong danh sách này,...
Hà Nội đẹp như thơ trong MV mới của Khắc Việt
TTTĐ- Song song với câu chuyện tình yêu thuở sinh viên, hình ảnh về những con phố nổi tiếng của Hà Nội như Bờ Hồ (Hồ Hoàn Kiếm), phố...
Trúc Diễm trở lại đầy ngoạn mục cùng show “The fashion Voyage”
TTTĐ- Tại show diễn với chủ đề “A walk to the sky” diễn ra vừa qua tại Đà Nẵng, hoa hậu Trương Tri Trúc Diễm – first face BST “Nước” của...
Phát động Cuộc thi ảnh 'Người Hà Nội ứng xử thanh lịch, văn minh 2018'
TTTĐ - Ngày 19/5, báo Hànộimới phối hợp với Sở VH&TT Hà Nội tổ chức lễ phát động Cuộc thi ảnh “Người Hà Nội ứng xử thanh lịch, văn...
“Nấu ngon ăn lành”- quà Tết dành cho những người yêu bếp
TTTĐ- Như một món quà dành cho những người yêu bếp trong dịp Tết 2018, Nghệ nhân ẩm thực Hồ Đắc Thiếu Anh vừa cho ra mắt bộ sách “Nấu...
Báo Điện tử Tuổi trẻ Thủ đô