×
Báo Điện tử Tuổi trẻ Thủ đô
Báo Điện tử Tuổi trẻ Thủ đô
X
X

Hậu quả từ việc phát triển kinh tế thiếu bền vững

Môi trường | Thứ hai, 19/08/2019 16:35 (GMT+7)
Hậu quả từ việc phát triển kinh tế thiếu bền vững

Cơn bão số 3 gây thiệt hại nặng nề về kinh tế và đời sống của người dân bản Sa Ná, xã Na Mèo (Quan Sơn, Thanh Hóa)

TTTĐ - Thời gian gần đây, do tác động của biến đổi khí hậu cùng với quá trình phát triển kinh tế thiếu bền vững, khiến thiên tai tại Việt Nam luôn diễn biến phức tạp, khó lường theo chiều hướng cực đoan. Để góp phần làm giảm nhẹ hậu quả do thiên tai gây ra, trước tiên cần phải nâng cao nhận thức, năng lực của cộng đồng, các cán bộ làm công tác phòng chống thiên tai và các nhóm cộng đồng khác trong xã hội.

Bài liên quan

Việt Nam là một trong những nước chịu nhiều ảnh hưởng của diễn biến thời tiết cực đoan do biến đổi khí hậu, gây thiệt hại lớn đến sản xuất và kinh tế cho người dân. Dù các bộ, ngành và địa phương đã triển khai nhiều giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu, giảm thiểu rủi ro thiên tai nhưng diễn biến và hậu quả do thiên tai gây ra vẫn ngày càng phức tạp.

Thiệt hại nặng nề về kinh tế

Đặc điểm địa hình của Việt Nam khá phức tạp, có hệ thống sông, suối dày đặc trên cả nước và ở vùng hạ du của hai con sông lớn nên từ xưa đến nay, Việt Nam luôn luôn phải ứng phó với các đợt thiên tai. Thời gian gần đây, tình hình thiên tai diễn biến phức tạp, cực đoan hơn, cường độ của thiên tai cũng có xu hướng tăng mạnh hơn. Nguyên nhân theo phân tích của các nhà khoa học chính là do tác động của biến đổi khí hậu gây ra.

Nhận định về vấn đề rủi ro thiên tai tại Việt Nam, ông Trần Quang Hoài, Tổng Cục trưởng Tổng Cục Phòng chống Thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) cho biết: Trong những năm gần đây, thiên tai đã và đang diễn ra với nhiều cực đoan, bất thường trên khắp các vùng miền cả nước và có xu hướng ngày càng gia tăng.

Tổng Cục trưởng Tổng Cục Phòng chống Thiên tai Trần Quang Hoài kiểm tra công tác khắc phục hậu quả sau mưa bão tại bản Sa Ná

Tổng Cục trưởng Tổng Cục Phòng chống Thiên tai Trần Quang Hoài kiểm tra công tác khắc phục hậu quả sau mưa bão tại bản Sa Ná

Trong 10 năm vừa qua, mỗi năm trung bình thiên tai vẫn làm trên 300 người chết, mất tích, thiệt hại vật chất khoảng 1-1,5% GDP và ảnh hưởng lớn đến đời sống cũng như các hoạt động kinh tế - xã hội, an ninh, quốc phòng và sự phát triển bền vững của đất nước với dân số, quy mô nền kinh tế ngày càng lớn, cùng với tốc độ công nghiệp hóa, đô thị hóa cao.

Cụ thể trong 3 năm gần đây, thiên tai đã gây thiệt hại như sau: năm 2016: gần 40.000 tỷ đồng; năm 2017 là 60.000 tỷ đồng; năm 2018: 20.000 tỷ đồng. Thiên tai cũng là nguyên nhân khiến ngành nông nghiệp tăng trưởng âm 6 tháng đầu năm 2016 và thiệt hại lớn về môi trường, cơ sở hạ tầng mà phải mất nhiều thời gian, nguồn lực để khôi phục.

Nguyên nhân là do phát triển kinh tế thiếu bền vững

Có thể thấy rõ, vài năm trở lại đây, các thiên tai như lũ lụt, rét đậm rét hại, nắng nóng, hạn hán... xuất hiện với cường độ rất cao. Ngoài nguyên nhân do biến đổi khí hậu thì chính sự phát triển thiếu bền vững của nền kinh tế xã hội cũng khiến cho gia tăng các rủi ro thiên tai, hoặc là xuất hiện những thiên tai mới. Có thể chỉ ra một vài ví dụ cụ thể như tình trạng khai thác cát quá mức khiến cho bờ sông, bờ biển bị sói lở. Hay như vấn đề khai thác rừng nguyên sinh, khiến cho lớp thảm thực vật bị suy giảm, mất cân bằng hệ sinh thái tự nhiên, tác dụng giữ nước của đất rừng kém, làm gia tăng lũ lụt, sạt lở đất ở các khu vực trung du và miền núi.

Điều đó thể hiện rất rõ ràng, trong khoảng ba năm trở lại đây, tình hình thời tiết đã bộc lộ tất cả các dạng hình thiên tai từ hạn hán, lũ lụt, bão lớn, bão xuất hiện tại các vùng ít có bão (từ Khánh Hoà trở vào), áp thấp tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long hay lũ cực lớn tại Đồng bằng sông Hồng, Bắc Trung bộ, Trung trung bộ; sạt lở lớn tại miền núi phía Bắc, rét đậm rét hại...”, Tổng Cục trưởng Trần Quang Hoài nhấn mạnh.

Cơn bão số 3 gây thiệt hại nặng nề về kinh tế và đời sống của người dân bản Sa Ná, xã Na Mèo (Quan Sơn, Thanh Hóa)

Cơn bão số 3 gây thiệt hại nặng nề về kinh tế và đời sống của người dân bản Sa Ná, xã Na Mèo (Quan Sơn, Thanh Hóa)

Mặc dù công tác chủ động ứng phó với thiên tai trong những năm qua đã thu được những kết quả nhất định. Tuy nhiên, theo đánh giá của Tổng Cục trưởng Trần Quang Hoài, vẫn còn nhiều thách thức khi diễn biến thiên tai ngày càng gia tăng cả về cường độ và tính bất thường.

Trong khi đó, nhận thức của một số bộ phận cộng đồng người dân còn hạn chế, bất cập, thiếu đồng đều. Công tác tuyên truyền, truyền thông vẫn đang tập trung nhiều trong giai đoạn ứng phó, thiếu liên tục và sự đa dạng về hình thức, chưa có sự quan tâm đúng hướng tới các hoạt động nâng cao nhận thức cụ thể cho các nhóm đối tượng, nhất là nhóm đối tượng dễ bị tổn thương như trẻ em, người khuyết tật, đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, vùng thấp trũng ven biển...

Cùng với đó, hệ thống thông tin tới cộng đồng còn chưa hoàn thiện, dễ bị tổn thương khi có thiên tai phức tạp xảy ra. Chính sách cụ thể để người dân, trong đó có các doanh nghiệp chủ động tham gia vào công tác phòng chống thiên tai còn thiếu và bất cập. Nguồn kinh phí cho công tác phòng ngừa thiên tai và hoạt động nâng cao nhận thức còn hạn chế. Hiện nay các cơ quan, tổ chức đã quan tâm bố trí nguồn lực, tuy vậy các hoạt động còn chưa thường xuyên và còn thiếu bền vững.

Theo Tổng Cục trưởng Trần Quang Hoài, trước những thách thức và yêu cầu mới trong công tác phòng chống thiên tai, trong thời gian tới cần tăng cường nâng cao nhận thức cộng đồng; nâng cao nhận thức của các cấp chính quyền, những người làm công tác phòng chống thiên tai, doanh nghiệp và người dân với phương châm “phòng ngừa là chính”. Đây là giải pháp quan trọng nhằm hạn chế rủi ro từ thiên tai. Trong đó, đẩy mạnh hỗ trợ, phổ biến kiến thức, kỹ năng về phòng chống thiên tai; xác định các rủi ro thiên tai và giải pháp ứng phó phù hợp cho từng nhóm cộng đồng người dân và khu vực.

* Đây là bài viết tuyên truyền bảo vệ môi trường của Bộ Thông tin và Truyền thông năm 2019

THANH HẬU
Báo Điện tử Tuổi trẻ Thủ đô
Báo Điện tử Tuổi trẻ Thủ đô
BÌNH LUẬN
Thanh Hoá: Rừng xanh không ngừng 'chảy máu'
TTTĐ - Hàng chục cây gỗ lớn trong cánh rừng tự nhiên nằm sâu bên trong khu vực thác Trai Gái tại xã Xuân Lẹ bị lâm tặc đốn hạ. Nhiều cây...
BHXH - Bưu điện Hà Nội: Triển khai hiệu quả nhiều chương trình phối hợp
TTTĐ - BHXH - Bưu điện Thành phố Hà Nội vừa tổ chức Hội nghị sơ kết công tác phối hợp hai ngành 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ 6...
Dịch chuyển để “hài hòa” lợi ích
TTTĐ - Với tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh, bên cạnh những tác động tích cực đến việc phát triển xây dựng các thành phố cũng sẽ kéo...