Một giải pháp chấm dứt vĩnh viễn nạn án oan

Bình luận -

Chúng ta thấy sự cố gắng của Đảng và Nhà nước ta trong việc hạn chế những oan sai, nhưng sự thực cho thấy là oan sai không hề giảm. Vì sao? Vì ta chưa có một chế tài đủ sức răn đe. Vẫn là “giơ cao đánh khẽ”, vì thực ra là mình xử mình thôi, lấy tiền của dân – tức là “của bà vãi đãi ông sư”, mình có mất tiền đâu mà “quan ngại”.
mot giai phap cham dut vinh vien nan an oan
Vụ án oan nổi tiếng liên quan đến ông Nguyễn Thanh Chấn
20 tháng tù cho 2 bị cáo gây nên án oan cho ông Nguyễn Thanh Chấn

Bấy lâu nay, chúng ta đã có rất nhiều cố gắng giảm thiểu nhằm tiến tới chấm dứt nạn án oan. Nhưng rồi án oan vẫn liên tiếp xảy ra. Vụ sau lại kinh hoàng hơn vụ trước. Bây giờ nhân dân cả nước và nhiều bạn bè quốc tế rất quan tâm đến vụ án Hồ Duy Hải. Tôi không nói Hồ Duy Hải bị oan. Oan hay không phải chờ một phiên phúc thẩm sạch kết luận. Ngay cả tòa phúc thẩm vừa rồi cũng đã khẳng định công tác điều tra, xét xử có nhiều thiếu sót nghiêm trọng.

Cách lý giải của cán bộ điều tra Long An rất kỳ dị. Họ không tìm được hung khí là con dao, vì Hải dấu dao sau tấm bảng áp vào tường. Để dao đơn giản thế mà cả đội khám xét điều tra lại không tìm được ư? Khi thấy dao rồi họ vẫn không thu giữ bởi con dao không có máu vì Hải đã rửa sạch. Có cán bộ điều tra cấp tỉnh nào lại yếu kém và ngớ ngẩn đến thế không? Dù dao đã rửa, đã không còn máu nạn nhân nhưng chắc chắn sẽ có dấu vân tay của Hải.

Làm sao mà họ bỏ qua được? Nếu có dấu vân tay của Hải ở hung khí giết người thì dù mẹ Loan của Hải có “vĩ đại” đến thế nào thì cũng không kêu oan được cho con. Chính họ cũng nói con dao là chứng cứ rất quan trọng, chứng tỏ Hải giết người mà sao họ lại không giữ, lại mua con dao ở chợ làm vật chứng mới lạ kỳ. Họ lý giải ngô nghê như nói với trẻ con bị thiểu năng mà Hội đồng thẩm phán lại nghe, lại thấy “vụ án có nhiều sai sót nhưng bản chất không thay đổi”, thì lại còn lạ hơn nữa.

Đây là một vụ án có nhiều tai tiếng, vì không có chứng cứ kết tội thuyết phục mà bị can lại bị tuyên mức án cao nhất là tội tử hình, nên mọi người mới quan tâm. Rất nhiều người dân bình thường cũng tham gia phá án, đặc biệt là các nhà báo và họ phát hiện ra rất nhiều tình tiết vô lý. Họ cùng luật sư bảo vệ Hải, căn cứ vào chính khám nghiệm tử thi của cơ quan điều tra, nghiên cứu vết cắt trên cổ nạn nhân và phát hiện ra kẻ giết người thuận tay trái mà Hải thì thuận tay phải.

Rồi họ còn thực nghiệm hiện trường, căn cứ lời khai của bị can và kết quả điều tra của cơ quan chức năng, mà nhận ra rằng, Hải không thể có mặt được ở bưu cục Cầu Voi để gây án trong thời gian hai cô gái bị sát hại. Nếu có mặt được thì Hải phải phóng xe máy với tốc độ 300 km/giờ. Bao nhiêu là phi lý. Nhìn đâu cũng thấy phi lý.

Nhưng thôi, ta hãy tạm để vụ Hồ Duy Hải lại đã để chờ kết luận chính thức của cơ quan chức năng, chắc cũng không lâu nữa. Vì mọi việc cũng đang dần sáng tỏ. Ta hãy bàn về những vụ án oan đã rõ ràng và cái ta quan tâm ở bài viết này là làm sao chấm dứt vĩnh viễn nạn án oan.

Rất nhiều người đã bàn và đưa ra giải pháp nhằm chấm dứt nạn án oan này. Tôi đặc biệt chú ý đến ý kiến của ông Trần Nhuận Minh. Cứ như lời ông, thì chỉ đến bây giờ, khi đời sống dân sự được cởi mở hơn và Nhà nước ta cũng quan tâm hơn đến lẽ công bằng của pháp luật, các vụ án oan sai mới được nói tới khá nhiều trên các phương tiện thông tin đại chúng.

Có nhiều vụ oan sai lớn, mà nổi bật là vụ ông Nguyễn Thanh Chấn, ngồi tù oan đến hơn 10 năm, vụ đó vừa mới được giải quyết, thì lại cồn lên vụ ông Huỳnh Văn Nén đã ngồi tù oan đến hơn 17 năm. Ông Nén còn được báo chí mệnh danh là “người tù thế kỉ”. Không biết các vị thế nào, chứ tôi nghe 4 chữ đó, thấy xót xa đến tận đáy lòng. Thật cảm động khi cụ Huỳnh Văn Truyện, suốt 10 năm phải bán nhà bán đất, bán hết cả tài sản để lấy tiền kêu oan cho con, chạy kêu suốt từ Cà Mau tới Hà Nội. Lại càng kinh hãi khi vụ việc đó đã biết là sai từ năm 2000, vậy mà 15 năm sau mới được làm rõ.

Ngành pháp chế của ta với bao thành tích huy hoàng, sao việc này lại để chậm chễ đến mức không ai có thể tin được. Đúng là bệnh vô cảm cần phải được lên án nghiêm khắc. Nỗi đau của người khác thì mình có coi là cái gì đâu. Ông Nén nói một câu rất sâu sắc: “Chỉ cần tù oan một ngày là đã tan nát cả một cuộc đời”. Chủ tịch Hồ Chí Minh viết “Một ngày tù, nghìn thu ở ngoài / Câu nói người xưa đâu có sai”. Nếu lấy ý cái ý“đâu có saicủa Bác Hồ ra mà tính, thì hơn 17 năm tù oan của ông Nén bằng hơn 6.205 ngàn năm. Vậy mà chỉ xin lỗi 30 phút và lấy tiền thuế của dân ra bồi thường mà được ư?

mot giai phap cham dut vinh vien nan an oan
Người thù thế kỷ Huỳnh Văn Nén

Chưa nói chi tiền dân để trả giá cho sai lầm của quan tòa là đúng hay sai, và nếu chi trả tiền tù oan cho ông Nén 1 năm là 1 tỉ đồng là nhiều hay ít? Hãy nói: Nếu quan tòa xử oan vụ này cũng đi tù 17 năm, sau đó nhận 300 phút (chứ không chỉ 30 phút) xin lỗi và nhận đền bù 170 tỉ đồng (chứ không phải 17 tỉ đồng), liệu vị quan tòa đó có “vui vẻ lên đường nhận nhiệm vụ” hay không? Không thể đổ sai lầm đó cho Nhà nước hay cho dân để lấy tiền của dân ra mà đền. Lấy tiền thuế của dân ra mà chi trả cho sai lầm của quan tòa, là giải pháp không thể chấp nhận được.

Chỉ có “vừa đá bóng vừa thổi còi” mới yên lòng với một cách xử sự như vậy thôi. Bây giờ, đi làm nhiệm vụ của Nhà nước, vào nghỉ tại nhà khách cơ quan, nếu vô ý đánh vỡ một cái phích, theo nội qui, anh vẫn phải bỏ tiền túi ra mà đền, cơ mà. Vậy đánh vỡ cả một đời người ta, sao lại không? Sao anh lại phủi tay, hạ cánh an toàn được? Có ai không thấy điều ấy là “vô lí đùng đùng” không?

Chúng ta thấy sự cố gắng của Đảng và Nhà nước ta trong việc hạn chế những oan sai, nhưng sự thực cho thấy là oan sai không hề giảm. Vì sao? Vì ta chưa có một chế tài đủ sức răn đe. Vẫn là “giơ cao đánh khẽ”, vì thực ra là mình xử mình thôi, lấy tiền của dân – tức là “của bà vãi đãi ông sư”, mình có mất tiền đâu mà “quan ngại”.

Việc cho đến tận bây giờ, Nhà nước ta vẫn “quá gượng nhẹ” với các quan tòa xử oan cho dân – kể cả oan kinh hoàng – là tử hình – thực chất đã làm cho lòng dân thêm mất tin tưởng vào sự công minh của pháp luật. Các cụ xưa nói “giết người thì phải đền mạng”. Và tòa đã xử nhiều vụ tử hình về tội giết người. Vậy một kiểu “giết người” như cách xử của tòa thì sao (nghĩa đen – như vụ ông Nguyễn Thanh Chấn, nếu không là gia đình liệt sĩ thì ông đã bị tử hình rồi)?

Cho nên, đây là lần thứ ba, tôi trân trọng đề nghị Quốc hội xem xét – mà Quốc hội không biết có ai nghe được ý kiến của tôi không? – bổ sung vào luật Hình sự “Nếu xử oan sai một vụ án, thì Chánh tòa phải chịu 50% mức tù mà chính Chánh toà đã tuyên và trả 50% tiền bồi thường cho nạn nhân, nếu tù tử hình oan thì chánh án phải tù từ 15 đến 20 năm đúng như tử tù (nghĩa là ở phòng giam vẫn bị cùm chân) và trả 75% tiền bồi thường cho nạn nhân”.

Như thế là rất phải chăng, vừa có lí, lại vừa có tình. Và nếu điều đó có hiệu lực, tôi dám chắc rằng, việc gây ra những “Lệ chi viên” ở thời đại tốt đẹp của chúng ta, chả cần phải “quán triệt” hay “học tập” gì, nhất định sẽ giảm hẳn, thậm chí sẽ vĩnh viễn chấm dứt.

Nhà thơ Trần Đăng Khoa

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

neu con lam bai thi khong tot bo me dung mang

Nếu con làm bài thi không tốt, bố mẹ đừng mắng!

Vậy là các thí sinh đã hoàn thành xong kỳ thi tốt nghiệp THPT chưa từng có trong lịch sử. Có bạn làm bài tốt, nhưng chắc chắn cũng có không ít bạn làm bài chưa tốt vì một lý do nào đó. Và bố mẹ cũng đừng mắng con nếu con không đạt điểm cao trong kỳ thi này.
khong co cho cho nhung cai chac luoi

Không có chỗ cho những cái chặc lưỡi

Buổi sáng ngày 29.7, Hạnh có một khoảnh khắc không thốt nên lời khi nhận tin có người nghi nhiễm Covid-19. Dịch đến quá nhanh quá nguy hiểm, ở đâu không ở, bùng ra đầu tiên ngay tại phường nhà cô, lúc nào không tới tới ngay trước ngày cô tổ chức đám cưới.
trao luu xau xi len ngoi

Trào lưu “xấu xí” lên ngôi?

Điều đáng nói, một số người lại ủng hộ những điều phản cảm này với danh nghĩa là “cần cởi mở trong tư duy”, “không nên bảo thủ”, “hãy biết chấp nhận những khác biệt”...

Tin khác

[Xem thêm]
dien bien moi cua dai dich covid 19 va nhung thai do ung pho can thiet

Diễn biến mới của đại dịch Covid-19 và những thái độ ứng phó cần thiết

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc quyết định áp dụng biện pháp giãn cách xã hội đối với Đà Nẵng trong vòng 15 ngày, bắt đầu từ 0h ngày 28/7. Đà Nẵng là một thành phố đang thu hút đông đảo nhà đầu tư cũng như khách du lịch, vì vậy sự bùng phát Covid-19 vừa xảy ra tại Đà Nẵng kéo theo không ít ái ngại cho cả nước. Trên đường phố Hà Nội và TP HCM, khẩu trang đã dày đặc khắp ngả.
tai nan giao thong tren quoc lo 1a va loi canh bao chat luong ha tang giao thong

Tai nạn giao thông trên Quốc lộ 1A và lời cảnh báo chất lượng hạ tầng giao thông

Vụ tai nạn giao thông lúc 1h20 ngày 21/7 trên Quốc lộ 1A thuộc địa bàn xã Tân Đức, huyện Hàm Tân, Bình Thuận giữa xe tải và xe khách, đã làm 8 người chết và 7 người bị thương. Kết quả kiểm tra ban đầu chứng minh, lúc va chạm, cả xe tải và xe khách đều đang vận hành trong giới hạn tốc độ cho phép. Như vậy, câu chuyện đau lòng này, cần phải được đánh giá ở nhiều góc độ nghiêm túc hơn.
biet thu cho bo va tup leu cua dan

“Biệt thự” cho bò, và túp lều của dân?

Nước Việt Nam ta có 54 tộc người anh em. Sự phát triển không đều giữa các tộc người, đặc biệt ở khu vực Trường Sơn, là một thực tế không hề chối cãi. Dù nhà nước ta quan tâm bảo vệ, giữ gìn, song vẫn có tộc người rất khó khăn trong việc ăn, ở, sản xuất, chống chọi với thiên nhiên khắc nghiệt và duy trì nòi giống.
mua hang noi va long yeu nuoc

Mua hàng nội và lòng yêu nước

Yêu nước là một phạm trù thuộc về tình cảm. Thậm chí đó là một tình cảm rất đỗi thiêng liêng. Còn mua hàng lại là chuyện nhỏ, rất cụ thể, tuân theo quy luật của giá trị sử dụng hàng hoá.
Xem phiên bản di động