Thứ hai 26/02/2024 18:11 Hotline: 0929242424 Email: [email protected] congan.hanoi.gov.vn

Tết Hà Nội - chất riêng khó lẫn

Người Hà Nội -
In bài viết

TTTĐ - Người Hà Nội với cách ăn Tết và chơi tết riêng biệt, được lưu giữ và truyền lại qua bao thế hệ cho đến ngày nay.

Sinh viên hối hả về quê đón Tết Ca sĩ Diệu Hà ra mắt MV “Quê hương ơi” đậm vị Tết xưa Gala “Tết đến thật rồi” quy tụ nhiều quán quân âm nhạc Việt

Xưa “ăn Tết", nay “chơi Tết"

Không phải tự nhiên hình ảnh “Ngày ba mươi Tết thịt treo đầy nhà” lại in đậm trong ký ức của biết bao người Hà Nội xưa. Bởi nó gợi nhớ về một thời gian khó, thiếu thốn đủ điều nhưng cũng toát lên những hi vọng, ước của ông cha ta về một cuộc sống no đủ, sung túc.

Đồng thời, hình ảnh cũng thể hiện rõ được bản sắc của Tết Việt ngày xưa, thời điểm nhu cầu “ăn ngon, mặc ấm” được đặt lên hàng đầu, mọi hoạt động bắt đầu một năm mới đều bắt đầu từ chữ “ăn", “ăn Tết", “ăn chơi", “ăn mặc"...

Những món ăn truyền thống trong mâm cơm Tết của người Hà Nội
Những món ăn truyền thống trong mâm cơm Tết của người Hà Nội

Cả năm làm lụng vất vả, thắt lưng buộc bụng, tích góp từng hào chỉ để dành đến ngày Tết, dịp để gia đình sum vầy, hưởng thụ những ngày nghỉ phép duy nhất trong năm.

Ngày nay, chất lượng cuộc sống đi lên, kinh tế phát triển, công nghệ khiến mọi thứ trở lên dễ dàng, tiện nghi, người dân chẳng còn quá bận tâm tới cái ăn nữa.

Không cần đến ngày Tết, cũng có bánh chưng, canh măng… để thưởng thức, những mong muốn về nhu cầu ăn uống luôn được đáp ứng ngay lập tức, chỉ cần dạo một vòng trên các ứng dụng đồ ăn, ẳt một lúc sau sẽ có người giao tới.

Một bước đổi mới thể hiện cú chuyển dịch văn hoá, kinh tế của một đất nước, người ta chọn cái “chơi" lên trước cái “ăn".

Điểm giao thoa hương vị truyền thống

Tuy nhiên, trong quan niệm dân gian, vạn sự khởi đầu từ chữ “ăn", điều này đã đi sâu vào nếp sống văn hoá của người Hà Thành.

Bởi vậy, cho dù cuộc sống hiện đại đã thay đổi nhiều thứ, thì trong bữa ăn ngày Tết của người Hà Nội vẫn không thể thiếu những món ăn truyền thống, được chuẩn bị công phu, nhưng cũng không thiếu những hoạt động gia đình ý nghĩa, gắn kết.

Nem rán được ví là “quốc hồn quốc túy” của Việt Nam, là không thiếu trong mâm cỗ Tết cổ truyền của “người Hà Nội", được duy trì qua bao thế hệ.

Nguyên liệu của món nem rán Hà thành đơn giản: Thịt lợn sau khi rửa sạch băm nhỏ; miến rong, nấm hương, mộc nhĩ ngâm nước ấm cho mềm, sơ chế rồi thái nhỏ; tùy vào mùa nào thức nấy có thể cho thêm su hào hoặc cà rốt thái hạt lựu vào nhân nem để tạo sự cân bằng và tránh cảm giác ngán; hành khô đập dập và băm nhỏ.

Tất cả nguyên liệu sau khi sơ chế, trộn đều với nhau cùng trứng gà để tăng độ kết dính, nêm nếm gia vị phù hợp với khẩu vị gia đình, để 5 - 10 phút cho ngấm gia vị.

Mất nhiều công sức nhất của món ăn này, chính là công đoạn gói nem, phải gói cẩn thận sao cho chiếc bánh đa nem không bị rách, thành phẩm tròn xinh vì vỏ bánh đa rất giòn, làm ẩm vừa phải để vỏ mềm khi cuốn sẽ dễ dàng hơn. Sau đó, dàn trải nhân nem đều trên bánh đa, gấp gọn 2 mép, rồi gói tròn từng chiếc.

 Sắc hồng của những cành đào là thứ không thể thiếu trong ngôi nhà của người Hà Nội
Sắc hồng của những cành đào là thứ không thể thiếu trong ngôi nhà của người Hà Nội

Cuối cùng, đun sôi chảo dầu rồi cho từng cho chiếc nem vào rán ngập dầu, lật nhẹ các mặt để nem, khi nem chuyển sang màu vàng hơi ngả nâu một xíu, là lúc đã chín. Vỏ nem rán giòn rụm, nhân trong mềm ẩm, béo ngậy ăn hòa quyện cùng vị chua ngọt của nước chấm, kích thích mọi khứu giác từ miếng đầu tiên.

Bên cạnh nem rán, canh bóng, cũng là một trong những món ăn truyền thống không thể thiếu trong bữa cỗ Tết của mỗi gia đình người Hà Nội, đánh dấu sự kế thừa bền vững qua nhiều thế hệ.

Ngay từ đầu năm, khi mua thịt lợn, các bà, các cô thường lóc miếng bì và sau đó sử dụng thanh tre căng như căng da trống để đem gác lên bếp. Da lợn sau khi hong khô sẽ được bỏ vào lò nướng, nở như miếng xốp.

Trước khi nấu canh, miếng bóng phải được ngâm, rửa kỹ bằng nước gừng. Miếng bóng khi nấu canh mang đến hương vị ngọt ngào, vì nó hút hết vị ngọt từ tôm và thịt nạc.

Khi ăn, miếng bóng có vị giòn, và người ta có thể cảm nhận rõ mùi thơm của nấm, cùng với hương vị mát mẻ của su hào và cà rốt được cắt tỉa tỉ mỉ.

Mong muốn giữ gìn trọn vẹn hương vị truyền thống vào mỗi dịp Tết đến xuân về, mâm cơm dâng lên bàn thờ gia tiên của chị Hoàng Thị Hương (quận Hoàn Kiếm, Hà Nội) luôn xuất hiện những món ăn phong tục của người Việt.

“Tết nào, nhà tôi cũng tụ họp nấu những món ăn truyền thống: Canh măng, nem rán, canh bóng... để cúng ông bà, tổ tiên. Và tất nhiên là không thể thiếu bánh chưng xanh, dưa muối cho Tết thêm trọn vẹn.

Cứ mỗi dịp Tết về là các thành viên trong gia đình, người góp gạo, người góp thịt, người góp đỗ để cùng quây quần gói bánh chưng, tặng người thân bạn bè”, chị Hương chia sẻ.

Cuộc sống hiện đại, không phải nhất thiết phải chờ đến ngày Tết mới được ăn bánh chưng, nhưng được ngồi trông nồi bánh chín cùng gia đình chính là cảm giác khiến chị Hương hạnh phúc nhất.

Chị tiếp tục kể: “Xung quanh bếp lửa hồng cháy rực, cả nhà trông bánh chưng từ chập tối đến nửa đêm thì thầm to nhỏ tâm sự đủ chuyện, đói quá thì ném khoai vào nướng.

Mùi củi, mùi khoai nướng, mùi bánh chưng luộc hoà quyện vào nhau, đặc trưng mà chỉ có tết mới có, làm tôi năm nào cũng háo hức tết về. Cả năm đi làm, Tết chính là thời gian tôi được cách ly với công việc để thoải mái ăn những món ăn truyền thống, chơi với mọi người”.

Cũng giống như chị Hương luôn trân trọng những khoảnh khắc được bên gia đình chị, bà Nguyệt Thu (phường Hoàng Mai, Hà Nội) bộc bạch: “Bữa cơm ngày Tết, được nhìn thấy thấy con cháu quây quần, ăn hết những món ăn truyền thống tôi nấu, cười nói vui vẻ, tôi lại thấy mãn nguyện; rồi cùng nhau đi chùa, xin quẻ đầu năm, thăm họ hàng gần xa tiện đi chơi cùng gia đình luôn. Những lúc đó, cả một miền ký ức về Tết xưa bỗng ùa về…”.

Dù mộc mạc, đơn sơ là thế nhưng Tết của người Hà Nội trước sau vẫn luôn thân thương, ấm cúng vô cùng. Những giá trị của Tết xưa vẫn là những hồi ức đẹp đẽ đọng lại trong tâm trí của mỗi người.

Vẫn là bánh chưng xanh, hoa đào, hoa mai và không khí nhộn nhịp của ngày Tết, ấy vậy, thời gian đã thay đổi Tết xưa thành những phiên bản khác nhau để phù hợp hơn với thời đại. Nhưng tựu chung lại giá trị của Tết cổ truyền mang lại vẫn vẹn nguyên, vẫn là tết đoàn viên sum vầy, sung túc, ấm no.

Vì vậy, những món ăn truyền thống, phong tục tập quán mang đậm nét đẹp người Hà Nội, chính là sự kết hợp hoàn hảo giữa “ăn" và “chơi" đang được nhiều gia đình cố gắng, phát huy gìn giữ, và chuyển giao qua nhiều thế hệ.

Diễm Quỳnh
Tin liên quan
Cùng chuyên mục
Tưng bừng khai hội "Âm vang Mê Linh"

Tưng bừng khai hội "Âm vang Mê Linh"

TTTĐ - Tối 15/2 (mùng 6 tháng Giêng năm Giáp Thìn), Lễ kỷ niệm 1984 năm khởi nghĩa Hai Bà Trưng và khai mạc Lễ hội đền Hai Bà Trưng Xuân Giáp Thìn 2024 do huyện Mê Linh tổ chức, đã diễn ra tại Khu di tích quốc gia đặc biệt đền Hai Bà Trưng (huyện Mê Linh, Hà Nội).
Tin khác
[Xem thêm]
Khát vọng phát triển từ bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa

Khát vọng phát triển từ bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa

TTTĐ - Phát huy bề dày truyền thống lịch sử, văn hóa và lợi thế về giao thông, tiềm năng phát triển du lịch, thị xã Sơn Tây đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ trong những năm gần đây. Đáng chú ý, thị xã Sơn Tây đã được xác định là một trong 5 đô thị vệ tinh theo đồ án Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Quy tắc ứng xử đã thực sự “ăn sâu, bám rễ”

Quy tắc ứng xử đã thực sự “ăn sâu, bám rễ”

TTTĐ - 7 năm qua, từ khi được ban hành, 2 quy tắc ứng xử của TP Hà Nội đã được triển khai sâu rộng tới tất cả cán bộ, công chức, viên chức và Nhân dân Thủ đô, “ăn sâu bám rễ” và trở thành “ba-rem mềm” về văn hóa người Hà Nội. Có được điều đó một phần là bởi tinh thần vào cuộc hết mình của Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội.
Những nét đẹp văn hóa trong phong tục cúng ông Công, ông Táo

Những nét đẹp văn hóa trong phong tục cúng ông Công, ông Táo

TTTĐ - Cứ mỗi dịp Tết đến Xuân về, một trong những nghi thức đầu tiên của việc chuẩn bị đón năm mới chính là thực hiện cúng ông Công, ông Táo về trời. Đây là một truyền thống đã đi vào đời sống văn hóa của người Việt từ xa xưa, đậm chất tâm linh. Khi tiễn ông Táo về chầu trời, mọi người gửi gắm nhiều ước vọng, hy vọng chào đón một năm mới an lành và hạnh phúc.
Rèn luyện, nâng cao bản lĩnh chính trị cho thanh niên

Rèn luyện, nâng cao bản lĩnh chính trị cho thanh niên

TTTĐ - Chiều 1/2, tại Nhà lưu niệm Bác Hồ (Sân trước nhà B8, Khu tập thể Kim Liên, phường Kim Liên, Đống Đa, Hà Nội), thiết thực chào mừng kỷ niệm 94 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 – 3/2/2024), Thành đoàn Hà Nội và quận Đống Đa tổ chức chương trình Sinh hoạt truyền thống “Khát vọng cống hiến - Lẽ sống thanh niên”; khánh thành bản đồ số địa chỉ đỏ “Nhà lưu niệm Bác Hồ”.
Áo dài cùng người Hà Nội đón Tết

Áo dài cùng người Hà Nội đón Tết

TTTĐ - Tà áo dài thướt tha luôn là niềm tự hào của người Hà Nội về truyền thống thanh lịch của mảnh đất ngàn năm văn hiến. Trải qua nhiều thăng trầm lịch sử, áo dài đã đi vào sâu vào cuộc sống thường nhật, tạo nên cốt cách của con người Tràng An, đặc biệt vào dịp Tết Nguyên đán.