Thiên tai hay nhân tai và chuyện của bốn thế hệ

Môi trường -
In bài viết

TTTĐ - Dịch bệnh vẫn chưa đi qua, chúng ta lại phải tiếp tục đối mặt với nhiều nguy cơ thiên tai khác như bão lũ, sạt lở, biến đổi khí hậu... Chỉ trong vòng chưa đầy một tuần, nước ta liên tục xảy ra các sự cố thiên tai. Riêng trong tuần qua, đã có 3 người chết vì lũ cuốn trôi tại Gia Lai; Hàng chục khu dân cư tại các tỉnh miền Trung đã và đang chìm trong nước lũ; Nhiều trận sạt lở đã xảy ra tại một số địa phương đe dọa tính mạng của người dân…

Mối liên hệ giữa sức khỏe con người và thiên nhiên trong đại dịch Trồng rừng - một trong những giải pháp để ngăn chặn đại dịch về sau "Trồng rừng giữ nước" để mùa khô không còn là cơn ác mộng Quảng Nam đặt mục tiêu trồng mới thành công 51,6 triệu cây xanh Nâng cao kỹ năng ứng phó với rủi ro thiên tai

Những năm gần đây, thiên tai đã và đang ngày một xuất hiện dày đặc hơn và để lại những hậu quả ngày một nặng nề. Chúng ta vẫn cho rằng, thiên tai là hiện tượng tự nhiên bất thường có thể gây thiệt hại về người, tài sản, môi trường, điều kiện sống và các hoạt động kinh tế - xã hội; Là các “thảm họa thiên nhiên”, “do thiên nhiên gây ra” và tất cả “là vì quy luật của thiên nhiên”... nhưng đó có phải là tất cả sự thật?

Thiên tai hay nhân tai và chuyện của bốn thế hệ
Trồng rừng, đặc biệt là trồng đúng cách, đúng loài, đúng đặc điểm sinh thái của từng khu rừng chính là một trong những cách hiệu quả nhất để ứng phó và giảm thiệt hại của thiên tai (Ảnh tư liệu Gaia)

Nhằm giúp cho công chúng, đặc biệt là người trẻ có góc nhìn đa chiều, hiểu rõ hơn về thiên tai trong mối liên hệ với các hành động của con người, ngày 23/10, Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên Gaia đã tổ chức buổi tọa đàm trực tuyến “Thiên tai - Chuyện của ai?”.

Buổi tọa đàm là cuộc đối thoại đặc biệt giữa 4 thế hệ với những trăn trở băn khoăn của thế hệ trẻ gen Z, Y hay những kinh nghiệm, bài học cuộc sống sâu sắc từ thế hệ Baby Boomer và gen X. Bốn diễn giả đặc biệt với những kiến thức chuyên sâu, thông tin đa dạng, kinh nghiệm sống phong phú và sự quan tâm sâu sắc đến thiên nhiên và cuộc sống đã cùng chia sẻ và trao đổi nhiều vấn đề lý thú.

Là người sáng lập và lãnh đạo một trong những đơn vị xuất bản, tích cực trong các hoạt động bảo tồn thiên nhiên, bảo vệ môi trường, trồng rừng tại Việt Nam, đồng thời là Giám đốc đối ngoại Công ty Cổ phần Sách nói Fonos - Host, diễn giả đại diện gen Y Thái Minh Châu đã có những chia sẻ về mỗi trăn trở của bản thân trước thực trạng đáng quan ngại của thiên nhiên trong những năm gần đây.

Thiên tai hay nhân tai và chuyện của bốn thế hệ
Đại diện gen Y Thái Minh Châu

“Bên cạnh đại dịch Covid-19, những năm qua nhiều người cũng phải gánh chịu hậu quả nặng nề của thiên tai. Họ không chỉ thiệt hại về tài sản mà còn cả tính mạng, vĩnh viễn mất đi những người thân trong gia đình. Nhiều lúc tôi tự hỏi, hiện có tin tức về thiên tai hơn có số lượng lớn hơn, phải chăng là do công nghệ thông tin ngày càng tốt hay bởi thực sự ngày càng có nhiều thiên tai hơn và hậu quả càng ngày càng khốc liệt hơn? Tôi cũng luôn tự hỏi, liệu chúng ta có thể làm gì để giảm bớt thiên tai, hay giảm bớt hậu quả thiên tai?”, diễn giả Thái Minh Châu chia sẻ.

Đây cũng là những trăn trở điển hình của thế hệ gen Y là những người sinh từ năm 1981 đến 1996. Thế hệ bắt đầu làm quen với công nghệ thông tin, khao khát sự tự do, thay đổi lối sống cũ.

Thiên tai hay nhân tai và chuyện của bốn thế hệ

Bà Đỗ Thị Thanh Huyền, nhà sáng lập - Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên Gaia, Đại diện gen X (sinh năm khoảng từ 1965 đến 1980), người đã có kinh nghiệm hơn 20 năm hoạt động trong lĩnh vực bảo tồn thiên nhiên tại Việt Nam, cho biết: Trong những năm gần đây thiên tai xảy ra ở tất cả mọi nơi trên thế giới với tần suất nhiều hơn và mức độ tàn phá cũng nặng nề hơn.

Năm 2021, Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) đã đưa ra cảnh báo số lượng các thảm họa thiên nhiên đã tăng gấp 5 lần trong nửa thế kỷ qua và gây thiệt hại gấp 7 lần so với những năm 1970. Các khu rừng bị khai thác cạn kiệt không thể bảo vệ con người khi bão lũ. Chúng ta xả thải CO2 khiến biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng nhanh và gây ra nhiều hậu quả khủng khiếp.

Tọa đàm trở nên hấp dẫn dẫn với câu chuyện từ đại diện thế hệ Baby Boomer. Đây là thế hệ sinh ra trong những năm 1946 đến 1964. Thế hệ này năng động hơn và khỏe mạnh hơn bất kỳ thế hệ nào trước đó và là những người đầu tiên thực sự mong muốn rằng thế giới sẽ được cải thiện theo thời gian.

Thiên tai hay nhân tai và chuyện của bốn thế hệ

PGS.TS Viên Ngọc Nam, một trong những chuyên gia lâm nghiệp hàng đầu tại Việt Nam, giảng viên trường Đại học Nông lâm TP Hồ Chí Minh, đại diện thế hệ Baby Boomer, phân tích: Trước năm 1975, nguyên nhân chủ yếu khiến mất rừng là chiến tranh, bão lũ. Mưa lớn cũng xảy ra nhưng rất ít lũ quét.

Từ những năm 1975 đến 1990 là thời kỳ chúng ta đẩy mạnh khai thác rừng tự nhiên để phục hồi kinh tế sau chiến tranh, các hậu quả xói mòn, sạt lở, lũ quét đã trầm trọng hơn. Tuy nhiên, thời kỳ này, biến đổi khí hậu còn chưa rõ rệt, chưa có tác động mạnh.

Những năm 1995 - 2000 là thời kỳ bùng nổ của các hoạt động chuyển đổi mục đích sử dụng đất rừng, đặc biệt là sự phát triển ào ạt, thiếu kiểm soát của các công trình thủy điện nhỏ. Các thủy điện nhỏ hoạt động với hệ số công suất rất thấp, không đáp ứng hết nhu cầu điện và cả nhu cầu tưới tiêu.

Trong khi đó, quá trình xây dựng các thủy điện nhỏ đã khiến cho diện tích lớn các khu rừng bị tàn phá, cơ cấu địa chất ở các vùng đồi núi, vốn đã không ổn định, càng trở nên nhạy cảm hơn, khiến các vụ sạt lở xảy ra thường xuyên và nghiêm trọng hơn…

PGS.TS Viên Ngọc Nam nhấn mạnh: “Chứng kiến những sự thay đổi và tác động khốc liệt của thiên tai, chúng ta cần phải dựa vào thiên nhiên mà sống, không nên làm điều gì trái với quy luật tự nhiên. Trồng rừng, đặc biệt là trồng đúng cách, đúng loài, đúng đặc điểm sinh thái của từng khu rừng chính là một trong những cách hiệu quả nhất để ứng phó và giảm thiệt hại của thiên tai.

Thiên tai hay nhân tai và chuyện của bốn thế hệ

Một dấu ấn đặc biệt trong buổi toạ đàm chính là tiếng nói mạnh mẽ của Thơm Đặng (một bạn trẻ gen Z sinh từ năm 1997 đến 2012), năng động, nhiệt thành, đồng thời là người dẫn dắt và khởi xướng hàng loạt những hoạt động môi trường truyền cảm hứng, đã thẳng thắn nói: “Ngày nay, với sự phổ biến của công nghệ thông tin, thế hệ gen Z có thể dễ dàng tiếp cận với các kiến thức về thiên nhiên và thiên tai.

Mình cũng ý thức rất rõ rằng thiên tai không hoàn toàn là thiên tai nữa. Thiên tai bây giờ nên gọi là nhân tai thì đúng hơn. Chính các hoạt động của con người như phá rừng, tiêu thụ và khai thác quá mức tài nguyên thiên nhiên... đang khiến cho thiên tai xảy ra ngày một nhiều và nặng nề hơn.

Mình nhận thấy, mỗi bạn trẻ ở thế hệ gen Z đều có thể hành động, không cần chờ đợi. Nếu nói cường điệu, thì mỗi bạn đều có thể chọn để trở thành người hùng tiếp theo hay cam chịu là nạn nhân tiếp theo”.

Hoàng Châu
Tin liên quan
Cùng chuyên mục
Tin khác
[Xem thêm]
Trường học không rác và hơn thế nữa

Trường học không rác và hơn thế nữa

TTTĐ - Đó là chủ đề cuộc đối thoại do Trung tâm Hỗ trợ Phát triển Xanh (GreenHub) vừa phối hợp với Trường TH, THCS & THPT Thực nghiệm Khoa học Giáo dục, Học viện Chính sách và Phát triển (APD) tổ chức.
Tăng cường quản lý cát, sỏi lòng sông

Tăng cường quản lý cát, sỏi lòng sông

TTTĐ - Do lợi nhuận rất lớn nên các tổ chức, cá nhân bất chấp để vi phạm pháp luật trong khai thác khoáng sản, cát, sỏi lòng sông và hệ quả không chỉ gây ra tác hại rất lớn cho môi trường, thất thoát rất lớn tài nguyên, nguồn thu ngân sách mà còn làm biến dạng hệ thống sông ngòi, gây sạt lở nghiêm trọng, ảnh hưởng đến đất đai, mất đất canh tác, đe dọa các công trình thủy lợi, đê điều, ảnh hưởng đến sinh kế của người dân ở lưu vực sông.
Đổi xe máy cũ lấy mới: Cách làm sáng tạo nhằm bảo vệ môi trường

Đổi xe máy cũ lấy mới: Cách làm sáng tạo nhằm bảo vệ môi trường

TTTĐ - Theo thống kê, Hà Nội hiện có hơn 5,7 triệu xe máy, trong đó gần 1/2 là xe máy cũ sử dụng lâu năm, sản xuất trước năm 2000. Việc sử dụng những chiếc xe máy cũ đang là một trong những nguồn phát thải khí độc hại ra ngoài môi trường, gây ô nhiễm không khí đòi hỏi các đơn vị chức năng cần sớm thu hồi, không cho lưu hành tham gia giao thông.
Grab Việt Nam công bố sáng kiến giảm phát thải khí carbon

Grab Việt Nam công bố sáng kiến giảm phát thải khí carbon

TTTĐ - Hưởng ứng cam kết giảm phát thải khí carbon đạt mức bằng 0 vào năm 2050 của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tại Hội nghị lần thứ 26 Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP26), hôm nay (ngày 15/11), Grab Việt Nam công bố hợp tác cùng Quỹ Hỗ trợ và Phát triển cộng đồng sống bền vững (Quỹ Sống) triển khai dự án Grab for Good Forest, với cam kết thực hiện một khoản đóng góp trung hòa carbon cho 1 triệu chuyến xe Grab đầu tiên được thực hiện tại Việt Nam từ 0h ngày 16/11/2021.
Chú trọng phân cấp trong chuyển đổi mục đích sử dụng đất

Chú trọng phân cấp trong chuyển đổi mục đích sử dụng đất

TTTĐ - Thảo luận tại hội trường về kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2021; dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2022; báo cáo về công tác phòng, chống dịch Covid-19 và tình hình thực hiện Nghị quyết số 30/2021/QH15, nhiều đại biểu Quốc hội đề nghị cần tháo gỡ cơ chế trong lĩnh vực đất đai, đặc biệt là việc đẩy mạnh phân cấp trong chuyển đổi mục đích sử dụng đất, nhằm đẩy nhanh thực hiện các dự án đầu tư phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.
Xem phiên bản di động