Chủ nhật 25/09/2022 03:06 Hotline: 0929242424 Email: [email protected] congan.hanoi.gov.vn

Thợ đóng thuyền truyền thống và gánh nặng giữ nghề cổ

Nhìn ra thế giới -
In bài viết

TTTĐ - Dưới cái nắng thiêu đốt bên bờ biển Địa Trung Hải, ông Khaled Bahlawan đang dồn lực đóng những chiếc đinh, lắp ráp chiếc thuyền gỗ truyền thống bằng tay. Mặc dù việc chế tạo tàu thuyền đã bước sang kỷ nguyên mới với sự trợ giúp của máy móc hiện đại nhưng những người thợ cùng kỹ năng điêu luyện vẫn thầm lặng chế tác thủ công để bảo tồn nghề cổ xưa đang dần biến mất.

Sức hút từ lĩnh vực nông nghiệp mới Ngành du lịch Châu Âu thiếu nguồn nhân lực trầm trọng Lao động Châu Âu vẫn muốn tiếp tục làm việc từ xa Trang trại thẳng đứng lớn nhất thế giới khai trương ở Dubai “Cơn bão nhiệt” tràn qua nhiều quốc gia trên thế giới
Thợ đóng thuyền truyền thống và gánh nặng giữ nghề cổ
Thợ thủ công Syria Khaled Bahlawan đóng thuyền gỗ tại xưởng của mình ở đảo Arwad, Syria thuộc vùng biển Địa Trung Hải (Ảnh: AFP)

"Chúng tôi là gia đình cuối cùng đóng tàu bằng gỗ ở Syria. Đây là di sản của tổ tiên để lại. Chúng tôi đang chiến đấu để bảo tồn nó từng ngày", người đàn ông 39 tuổi ở bờ biển đảo Arwad, gần thành phố Tartus, cho biết.

Nằm cách bờ biển khoảng 3km, Arwad là hòn đảo có người sinh sống duy nhất của Syria và là thiên đường hòa bình của đất nước bị tàn phá bởi 11 năm chiến tranh. Hàng trăm công nhân, người dân và du khách đi lại hàng ngày trên những chiếc thuyền gỗ, phần lớn do gia đình Bahlawan đóng thủ công.

Trong cuộc sống hiện đại, nhu cầu đi lại của người dân rất lớn với sự trợ giúp của các phương tiện giao thông thủy tối tân nhưng loại tàu thuyền được làm thủ công có từ thời Phoenicia cổ đại vẫn được nhiều người dùng. Vì thế, 8 thành viên của gia đình Bahlawan đóng thuyền truyền thống cho ngư dân, các khu nghỉ dưỡng phục vụ du khách. Truyền thống đóng, sửa thuyền gỗ của gia đình họ đã có từ hàng trăm năm nay.

Tưởng chừng như công việc đóng thuyền truyền thống của gia đình Bahlawan sẽ “ăn nên làm ra” khi cả khu vực này không còn ai giữ được nghề cổ nhưng việc cắt điện kéo dài do nhiều năm xung đột khiến công việc trở nên vô cùng vất vả. Ông Khaled không thể sử dụng các thiết bị điện của mình trong công việc hằng ngày. Thay vào đó, ông làm việc với các công cụ thủ công có từ thời ông mình. Các công đoạn từ xẻ gỗ, bào nhẵn đến đóng mộng đều được thực hiện bằng tay chứ không phải bằng các công cụ chạy điện.

Ông Noureddine Suleiman, người đứng đầu thành phố Arwad, cho biết, đóng thuyền là nghề truyền thống ở Arwad từ thời Phoenicia. Trước đây, phần lớn cư dân của Arwad là những người làm nghề đóng thuyền cổ những hiện giờ chỉ còn lại gia đình Bahlawan.

Thợ đóng thuyền truyền thống và gánh nặng giữ nghề cổ
“Đó là công việc đầy khó khăn, vất vả. Chúng tôi đang cố gắng hết sức để vượt qua", ông Khaled nói với khuôn mặt đẫm mồ hôi vừa tỉ mỉ đóng từng chiếc đinh vào thân chiếc thuyền cổ đang dần thành hình (Ảnh: AFP)

Hàng ngàn năm trước, người Phoenicia đã nổi tiếng với việc đóng tàu thuyền, đặt nền móng cho hàng hải khu vực Địa Trung Hải. Các thủy thủ và thương nhân, nghệ nhân lành nghề theo đường biển đi khắp nơi, mang kiến ​​thức, sự khéo léo đến các vùng khác của Địa Trung Hải. Tuy nhiên, hiện nay, nghề đóng thuyền truyền thống đang có nguy cơ biến mất hoàn toàn khi người trẻ có xu hướng tìm kiếm những công việc dễ dàng, có lợi nhuận cao hơn.

Ông Farouk Bahlawan, chú của Khaled, cho biết gia đình ông vẫn giữ nguyên hình dạng và cấu trúc ban đầu của những chiếc thuyền Phoenicia cổ đại, với một vài sửa đổi. Người thợ mộc lành nghề 54 tuổi cho biết: “Chúng tôi chủ yếu làm tàu ​​từ gỗ bạch đàn và dâu tằm khai thác từ rừng Tartus.

Gia đình Bahlawan đã từng sản xuất 4 tàu lớn và các loại thuyền khác để xuất khẩu sang Síp, Thổ Nhĩ Kỳ, Lebanon. Năm nay, chúng tôi chỉ làm một con tàu và vẫn cần rất nhiều thời gian để hoàn thành", ông thở dài và nhìn chằm chằm ra bãi biển, nơi những đứa trẻ đang nô đùa trên cát. Gần đó, hơn 40 chiếc thuyền gỗ được neo đậu tại cảng Arwad.

“Chúng tôi gánh trên vai một trách nhiệm lịch sử nên phải tiếp tục cuộc hành trình này”, ông Farouk nói, giọng rưng rưng xúc động. Nếu gia đình Bahlawan không mặn mà với nghề của tổ tiên để lại nữa thì những chiếc thuyền gỗ truyền thống và nghề cổ lưu truyền hàng ngàn năm tại Syria sẽ vĩnh viễn biến mất. Gánh nặng trên đôi vai 8 thành viên gia đình Bahlawan vì thế càng lớn lao hơn.

Thợ đóng thuyền truyền thống và gánh nặng giữ nghề cổ
Thuyền buồm Pisini ở Indonesia

Tại Đông Nam Á, đất nước vạn đảo Indonesia cũng có nghề đóng thuyền truyền thống phát triển rất hưng thịnh. Tuy nhiên, trong thế giới hiện đại, những người thợ đóng thuyền truyền thống của Indonesia dần mai một khi các thế hệ trẻ không còn mặn mà với nghề.

Dưới cái nắng chói chang của vùng nhiệt đới, những người thợ đóng thuyền truyền thống của Indonesia đẽo, xẻ gỗ lấy từ các khu rừng già thành những con thuyền hai cột buồm với cơ cấu phức tạp. Những con thuyền truyền thống này đã đưa người dân đi khắp vùng biển của quần đảo trong nhiều thế kỷ.

Thợ đóng thuyền truyền thống và gánh nặng giữ nghề cổ
Chiếc thuyền buồm Pisini đang dần thành hình

Đảo Sulawesi là trung tâm của ngành công nghiệp đóng tàu xứ vạn đảo. Nơi đây đã tạo ra các con thuyền mang tính biểu tượng, đó là nghệ thuật đóng thuyền Pisini ở Nam Sulawesi - Di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO.

Pinisi dùng để chỉ các thuyền buồm của Indonesia. Một chiếc Pinisi mang từ 7 - 8 cánh buồm trên hai cột, được sắp xếp so le gọi là “gaff-ketch”. Những con thuyền Pinisi chủ yếu được đóng bởi những người thợ thủ công truyền thống ở một ngôi làng tại huyện Bontobahari, tỉnh Bulukumba, Nam Sulawesi; Được người đi biển Buginese và Makassarese sử dụng rộng rãi để chở hàng. Trước khi phương tiện vận tải chạy bằng sức gió biến mất trong quá trình cơ giới hóa đội tàu buôn vào những năm 1970 - 1980 thì Pinisi là thuyền buồm lớn nhất của Indonesia trong đội hình.

Bên cạnh đó, Nam Sulawesi cũng nổi tiếng là quê hương của những người thợ thủ công bậc thầy và là nơi xuất thân của nhiều thủy thủ giỏi nhất vùng vạn đảo.

Thợ đóng thuyền truyền thống và gánh nặng giữ nghề cổ
Một người thợ thủ công với nghề đóng thuyền buồm Pisini truyền thống

Các công cụ chế tác tàu thuyền của họ có thể đã thay đổi trong nhiều năm qua nhưng những người thợ truyền thống vẫn lưu giữ các nghi thức từ thời xa xưa. Họ thực hiện các nghi lễ và cầu nguyện trong quá trình đóng tàu gỗ truyền thống trên bãi biển rợp bóng cọ của Sulawesi. Khi con tàu đã sẵn sàng để hạ thủy, những người thợ thủ công sẽ thịt một con dê hoặc bò để thực hiện nghi lễ cuối cùng.

Thợ đóng thuyền Muhammad Bahri Jafar cho biết, xưởng của ông ở Tana Beru, cách Makassar, thủ phủ Nam Sulawesi, khoảng 175km. Quá trình đóng một chiếc thuyền Pinisi có thể mất vài tháng hoặc thậm chí là vài năm.

Thợ đóng thuyền truyền thống và gánh nặng giữ nghề cổ

Những người Bugis là một nhóm sắc tộc đến từ Nam Sulawesi, Indonesia. Từ thời xa xưa, những người này đã ghi dấu ấn vào lịch sử hàng hải Indonesia. Như những thương buôn, người Bugis không những rong ruổi khắp quần đảo mà vượt đại dương để buôn bán.

Để vượt qua nhiều đại dương khắc nghiệt, họ phải sáng tạo ra một con thuyền vững chắc. Do đó, họ đã chế tác ra loại thuyền buồm Pisini.

Thuyền buồm Pisini được đóng ở Batilang với công cụ và kỹ thuật truyền thống, bằng gỗ cây dewata và welengreng vì chúng “cứng như sắt”, không bị mục nát và nứt nẻ.

Những người thợ thủ công lành nghề sẽ chế tác các thanh gỗ mảnh và dài. Sau đó, họ sẽ lắp ráp thành thân tàu trông giống như khung xương sườn của cá voi và hoàn thiện chúng. Những con tàu Pisini có thể nặng tới 200 tấn, vận chuyển các loại hàng hóa quanh những quần đảo rộng lớn của Indonesia, thậm chí vươn ra các nước láng giềng.

Khác với số phận của nghề đóng tàu gỗ truyền thống tại Syria, ở Indonesia, những con tàu mang hình dáng bao thế kỷ nay vẫn tồn tại và được trọng dụng.

Ngày nay, mặc dù đã có những con tàu vỏ sắt hiện đại và tải trọng lớn hơn hàng nghìn lần nhưng những con tàu truyền thống Pisini vẫn được sử dụng để chở gỗ, vật liệu xây dựng, lương thực và hàng hóa tiêu dùng tới hơn 17.000 đảo lớn nhỏ của Indonesia. Nhiều con tàu Pisini cũng được cải tạo, trang bị cabin hiện đại, phòng ngủ, nhà bếp và nhà vệ sinh để phục vụ du khách trong các chuyến lặn biển.

Hoàng Châu
Tin liên quan
Cùng chuyên mục
Ẩm thực Việt Nam không chỉ nổi tiếng với phở và bánh mì

Ẩm thực Việt Nam không chỉ nổi tiếng với phở và bánh mì

TTTĐ - Nhận định về văn hóa ẩm thực Việt Nam, nhiều tờ báo quốc tế đã có những bài viết, phim tài liệu thể chi tiết, đặc trưng của hàng trăm món ăn truyền thống khác nhau. Trong đó, theo trang South China Morning Post (SCMP), ngoài món phở và bánh mì nổi tiếng thế giới, Việt Nam còn có hàng trăm món ăn vùng miền để du khách khám phá.
Nhiều sự kiện hấp dẫn trên khắp Singapore trong tháng 9

Nhiều sự kiện hấp dẫn trên khắp Singapore trong tháng 9

TTTĐ - Sau 2 năm dài gián đoạn, Giải đua xe Công thức 1 cuối cùng cũng trở lại tại Singapore. Bên cạnh việc chứng kiến những tay đua như Lewis Hamilton và Max Verstappen tranh tài trên đường đua đêm, người hâm mộ F1 còn có thể đón xem hơn 75 màn trình diễn xuyên suốt 8 chặng đua. Green Day, Westlife và Marshmello là những cái tên tiêu biểu thuộc dàn nghệ sĩ sẽ trình diễn trong cuộc đua kéo dài 3 ngày.
Tại sao di sản thế giới Lenggong bị lãng quên?

Tại sao di sản thế giới Lenggong bị lãng quên?

TTTĐ - Các thành phố ở Đông Nam Á như Siem Reap (Campuchia), Hội An (Việt Nam), Luang Prabang (Lào) và George Town trên đảo Penang (Malaysia) được ghi vào danh sách Di sản Thế giới của UNESCO đã trở thành những câu chuyện thành công về du lịch, thúc đẩy kinh tế phát triển. Tuy nhiên, nếu thành công là quy luật đối với những thành phố trên thì Lenggong, Di sản Thế giới thứ tư của Malaysia lại là ngoại lệ.
Tin khác
[Xem thêm]
Cuộc khủng hoảng thất nghiệp của thanh niên Trung Quốc

Cuộc khủng hoảng thất nghiệp của thanh niên Trung Quốc

TTTĐ - Đại dịch COVID-19 và các biện pháp phòng chống dịch nghiêm ngặt với chính sách “Zero COVID” của Chính phủ và sự siết chặt các công ty công nghệ cùng thị trường bất động sản đã khiến thị trường lao động ở Trung Quốc rơi vào ảm đạm. Trong đó, giới trẻ được cho là chịu ảnh hưởng lớn nhất.
Người dân Châu Âu tìm đủ cách tiết kiệm năng lượng

Người dân Châu Âu tìm đủ cách tiết kiệm năng lượng

TTTĐ - Các quốc gia Liên minh Châu Âu (EU) bắt đầu thực hiện kế hoạch giảm 15% lượng khí đốt tiêu thụ trong giai đoạn từ ngày 1/8/2022 đến 31/3/2023 để ứng phó với cuộc khủng hoảng năng lượng. Ngoài ra, nhiều nước thành viên cũng nỗ lực thực hiện các biện pháp ở cấp quốc gia để tiết kiệm năng lượng.
Tại sao không thể ném pin AA vào thùng rác?

Tại sao không thể ném pin AA vào thùng rác?

TTTĐ - Pin kiềm (bao gồm AA, AAA, C, D và 9-volt) cung cấp năng lượng cho nhiều thiết bị điện nhỏ như điều khiển từ xa, đèn pin, đồng hồ và đồ chơi. Tuy nhiên, khi sử dụng xong, có nhiều khả năng bạn không vứt bỏ pin AA đúng cách.
Những hoạt động thú vị tại Singapore trong tháng 8 và 9/2022

Những hoạt động thú vị tại Singapore trong tháng 8 và 9/2022

TTTĐ - SFF 2022 lần đầu tiên trở lại sau đại dịch với những trải nghiệm trực tiếp cho du khách. Theo đó, khách tham quan sẽ được khám phá Ngôi làng Lễ hội với hơn 25 gian hàng ẩm thực và một bữa tối gồm 9 món đặc biệt. Ngoài ra, SFF cũng sẽ tổ chức hàng loạt workshop, các chuyến tham quan và thực đơn độc quyền tại các nhà hàng đối tác.
Xem phiên bản di động