Tơ sen giữ hồn lụa Việt

Người Hà Nội -
In bài viết

TTTĐ - Ít ai ngờ người phụ nữ có nụ cười hiền từ, nước da ngăm nâu, bàn tay rám nắng lại là nghệ nhân giữ hồn lụa Việt. Bà là Phan Thị Thuận - một trong 9 “Công dân Thủ đô ưu tú” năm 2021.

Làng lụa Vạn Phúc lưu truyền thương hiệu “Đệ nhất tinh xảo” Bài 8: “Quê lụa” khoác lên mình tấm áo mới

Cách trung tâm Hà Nội 40km, làng nghề nuôi tằm, dệt lụa truyền thống Phùng Xá (huyện Mỹ Đức, Hà Nội) đã có từ lâu đời. Tại đây, nghệ nhân Phan Thị Thuận (70 tuổi) dành cả đời để đóng góp cho việc khôi phục làng nghề dệt vải truyền thống của Thủ đô và tìm hướng đi mới cho lụa.

Hiện Nghệ nhân ưu tú Phan Thị Thuận là Giám đốc Công ty TNHH Dâu tằm tơ Mỹ Đức; Hội viên Hội nông dân xã Phùng Xá, huyện Mỹ Đức. Bà Thuận là người đầu tiên ở Việt Nam sản xuất thành công lụa dệt bằng tơ sen.
Hiện Nghệ nhân ưu tú Phan Thị Thuận là Giám đốc Công ty TNHH Dâu tằm tơ Mỹ Đức, Hội viên Hội nông dân xã Phùng Xá, huyện Mỹ Đức. Bà là người đầu tiên ở Việt Nam sản xuất thành công lụa dệt bằng tơ sen
Thời điểm mùa sen từ tháng 5 đến tháng 9 dương lịch, cũng là lúc bà Thuận bắt đầu vào công đoạn lựa chọn và khai thác tơ sen, bà luôn ưu tiên chọn những thân cây sen tươi vì lúc đó thân sen cho ra nhiều sợi tơ. Để có đủ nguyên liệu dệt, bà và gia đình đã đi khắp trong và ngoài huyện tìm đầm sen đặt mua nguyên liệu.
Thời điểm mùa sen từ tháng 5 đến tháng 9 Dương lịch cũng là lúc bà Thuận bắt đầu vào công đoạn lựa chọn và khai thác tơ sen, bà luôn ưu tiên chọn những thân cây sen tươi vì lúc đó thân sen cho ra nhiều sợi tơ. Để có đủ nguyên liệu dệt, bà và gia đình đã đi khắp trong và ngoài huyện tìm đầm sen đặt mua nguyên liệu
Thân sen được thu hoạch về đều được rửa sạch bùn và làm sạch gai để tiện cho việc rút sợi. Việc nghiên cứu làm lụa tơ sen thành công từ năm 2017, tuy nhiên bà Thuận cho hay, những sản phẩm lúc đầu ra chưa ưng ý sau khi trải qua quá trình sử dụng.
Thân sen thu hoạch về được rửa sạch bùn và làm sạch gai để tiện cho việc rút sợi. Việc nghiên cứu làm lụa tơ sen thành công từ năm 2017, tuy nhiên bà Thuận cho hay, những sản phẩm lúc đầu ra chưa ưng ý...
Tơ sen giữ hồn lụa Việt
Mỗi thân sen làm ra một mét sợi tơ to và để lấy được sợi tơ sen bà Thuận phải dùng dao khứa quanh cuống sen, sau đó dùng tay vặn và kéo tơ ra. Để làm công đoạn này, thợ thạo việc cũng mất gần một tháng. "Chúng tôi yêu cầu chính xác vì nếu làm ẩu sẽ làm sợi tơ bị đứt hoặc ngắn. Một thợ thạo việc rút trung bình gần 200 cuống lá sen một ngày", bà Thuận nói
Tơ rút xong được cho vào ống và guồng. Tất cả công đoạn đều được làm thủ công.
Tơ rút xong được cho vào ống và guồng. Tất cả công đoạn đều được làm thủ công
 Quá trình quay sợi người quay phải luôn chăm chú điều chỉnh để sợi không bị đứt.
Quá trình quay sợi người quay phải luôn chăm chú điều chỉnh để sợi không bị đứt
Tơ sen khi rút ra khỏi thân cây gặp nước luôn có màu trắng đục, nhưng khi khô và se thành sợi sẽ dần chuyển sang màu trắng sáng.
Tơ sen khi rút ra khỏi thân cây gặp nước luôn có màu trắng đục nhưng khi khô và se thành sợi sẽ dần chuyển sang màu trắng sáng
Công đoạn cuối cùng là dệt thành tấm lụa trên máy. Công đoạn đòi hỏi người đứng máy phải khéo léo tạo hình ngay khi đưa đẩy con thoi.
Công đoạn cuối cùng là dệt thành tấm lụa trên máy. Công đoạn đòi hỏi người đứng máy phải khéo léo tạo hình ngay khi đưa đẩy con thoi
Những chiếc khăn, tấm lụa sau khi được luộc ở nhiệt độ cao trong hơn một tiếng sẽ tan hết nhựa sen, sau đó phơi trong môi trường khô thoáng và có nắng.
Những chiếc khăn, tấm lụa sau khi được luộc ở nhiệt độ cao trong hơn một tiếng sẽ tan hết nhựa sen, sau đó phơi trong môi trường khô thoáng và có nắng
Để hoàn thiện một chiếc khăn lụa tơ sen đòi hỏi người thợ phải tập trung và có tình yêu với nghề dệt, vì quá trình này trải qua tới 14 công đoạn.
Để hoàn thiện một chiếc khăn lụa tơ sen đòi hỏi người thợ phải tập trung và có tình yêu với nghề dệt, vì quá trình này trải qua tới 14 công đoạn
Cần tới 4.800 cuống sen cho một chiếc khăn quàng cổ dài 1,7 m, giá thành hơn 8 triệu đồng. Sản phẩm lụa từ tơ sen bền, mát và có thể làm thành túi, vỏ bọc sổ sách, đồ trang trí trong nhà, đóng khung treo tường... Trong đó, được ưa chuộng nhất là khăn quàng cổ.
Cần tới 4.800 cuống sen cho một chiếc khăn quàng cổ dài 1,7m, giá hơn 8 triệu đồng. Sản phẩm lụa từ tơ sen bền, mát và có thể làm thành túi, vỏ bọc sổ sách, đồ trang trí trong nhà, đóng khung treo tường... Trong đó, được ưa chuộng nhất là khăn quàng cổ
Tơ sen giữ hồn lụa ViệtMột chiếc khăn làm thủ công bằng lụa tơ sen mất 0,07gr tơ, nhiều người cùng làm trong một tháng và 7 ngày thêu họa tiết. Những mẫu khăn này đã được nguyên Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc mang tới Hội nghị Thượng đỉnh G20 năm 2019 để làm quà tặng. Sản phẩm từ tơ sen của nghệ nhân ưu tú Phan Thị Thuận đã có mặt ở nhiều quốc gia như Pháp, Mỹ, Nhật Bản... Hầu hết được đặt hàng từ trước mùa sen.
Một chiếc khăn làm thủ công bằng lụa tơ sen mất 0,07gr tơ, nhiều người cùng làm trong một tháng và 7 ngày thêu họa tiết. Những mẫu khăn này đã được nguyên Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc mang tới Hội nghị Thượng đỉnh G20 năm 2019 để làm quà tặng. Sản phẩm từ tơ sen của Nghệ nhân ưu tú Phan Thị Thuận đã có mặt ở nhiều quốc gia như Pháp, Mỹ, Nhật Bản... Hầu hết được đặt hàng từ trước mùa sen
Tơ sen giữ hồn lụa Việt
"Khi sen bắt đầu lên nụ là có thể khai thác phần thân để mang về kéo tơ, hoa thì ướp chè hoặc lá bán làm thuốc, người trồng sen tận dụng tối đa để không bỏ đi phần nào mà vẫn mang lại giá trị kinh tế", bà Thuận nói
Vào dịp hè nhà bà Thuận thường xuyên có hàng trăm học sinh trong và ngoài huyện đến học cách se sợi, lấy sợi tơ từ thân sen.
Vào dịp hè nhà bà Thuận thường xuyên có hàng trăm học sinh trong và ngoài huyện đến học cách se sợi, lấy sợi tơ từ thân sen. Đây cũng là một cách bà Thuận truyền nghề lại cho thế hệ sau (Ảnh tư liệu)
Nghệ nhân Phan Thị Thuận dành tất cả tâm huyết và tình yêu truyền nghề miễn phí. Bà mong muốn những lớp măng non sau này sẽ kế cận và đủ tình yêu với lụa tơ sen để nhân rộng dòng sản phẩm đặc biệt, quý tộc này như chính cái nôi của làng nghề dệt Phùng Xa nổi tiếng.
Nghệ nhân Phan Thị Thuận dành tất cả tâm huyết và tình yêu truyền nghề miễn phí. Bà mong muốn những lớp măng non sau này sẽ kế cận và đủ tình yêu với lụa tơ sen để nhân rộng dòng sản phẩm đặc biệt, quý tộc này như chính cái nôi của làng nghề dệt Phùng Xá nổi tiếng (Ảnh tư liệu)
Ngoài ra, doanh nghiệp do bà làm chủ cũng đã tạo công ăn việc làm cho nhiều lao động trong vùng, với mức lương trung bình 4,5 triệu đồng/tháng (số lượng lao động sử dụng mùa vụ 1.500 người)…
Ngoài ra, doanh nghiệp do bà làm chủ cũng đã tạo việc làm cho nhiều lao động trong vùng, với mức lương trung bình 4,5 triệu đồng/tháng (số lượng lao động sử dụng mùa vụ 1.500 người)…
Hoa Thành
Tin liên quan
Cùng chuyên mục
Bài 2: Những người "lên phòng khách, xuống phòng bếp" đều tỏa sáng

Bài 2: Những người "lên phòng khách, xuống phòng bếp" đều tỏa sáng

TTTĐ - Luôn "giỏi việc nước, đảm việc nhà", cùng với phụ nữ cả nước, phụ nữ Thủ đô là lực lượng đông đảo, có những đóng góp quan trọng trong tất cả các lĩnh vực của đời sống. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, phụ nữ Thủ đô càng thể hiện rõ nét những phẩm chất đáng quý, luôn hăng say lao động, sản xuất, dám nghĩ, dám làm... Như những bông hoa đẹp, họ đã nỗ lực, sáng tạo, ngày đêm cống hiến hết sức mình cho sự phát triển của Thủ đô và đất nước. Họ chính là những người có thể “lên phòng khách, xuống phòng bếp” đều tỏa sáng.
Bài 1: Con cháu Hai Bà Trưng anh hùng

Bài 1: Con cháu Hai Bà Trưng anh hùng

TTTĐ - Nếu ví người Hà Nội như những đóa hoa thanh lịch thì phụ nữ Hà Nội là hương, là sắc của những đóa hoa ấy, vừa yêu kiều vừa mạnh mẽ hướng về ánh mặt trời. Họ đảm đang tháo vát trong cả thời chiến và thời bình, sắc sảo, thông minh đồng thời khéo léo tinh tế ở thời hiện đại. Nhất là trong những ngày tháng chống dịch như thế này, lối ứng xử văn hóa, trách nhiệm, vẹn toàn trước sau của họ càng là yếu tố giữ cho gia đình, xóm phố an toàn, bình yên vượt qua khó khăn, thử thách.
Tơ sen giữ hồn lụa Việt

Tơ sen giữ hồn lụa Việt

TTTĐ - Ít ai ngờ người phụ nữ có nụ cười hiền từ, nước da ngăm nâu, bàn tay rám nắng lại là nghệ nhân giữ hồn lụa Việt. Bà là Phan Thị Thuận - một trong 9 “Công dân Thủ đô ưu tú” năm 2021.
Tin khác
[Xem thêm]
Ký ức về Trung tướng Vương Thừa Vũ

Ký ức về Trung tướng Vương Thừa Vũ

TTTĐ - Tháng 10/1954, Thiếu tướng Vương Thừa Vũ (1910-1980) chỉ huy Đại đoàn 308 - Đại đoàn quân tiên phong đầu tiên trở về tiếp quản Hà Nội. Ngày 10/10/1954, với tư cách là Chủ tịch Ủy ban quân chính Thủ đô, tướng Vương Thừa Vũ dự lễ thượng kỳ tại sân Cột cờ, đánh dấu chính thức ngày giải phóng “trái tim” của cả nước.
Ðể Thủ đô mãi linh thiêng và hào hoa…

Ðể Thủ đô mãi linh thiêng và hào hoa…

TTTĐ - Vì yêu cái đẹp, trân trọng và biết thưởng thức cái đẹp, với bề dày văn hóa và sự thanh lịch, hào hoa của mình, mỗi người Hà Nội đều hướng đến mục tiêu xây dựng cho thành phố mình đẹp hơn nữa trong tương lai.
Ấm áp nghĩa tình người Hà Nội trên hành trình hồi hương

Ấm áp nghĩa tình người Hà Nội trên hành trình hồi hương

TTTĐ - Những ngày qua, từng dòng người ở các tỉnh phía Nam “rồng rắn” vượt hàng nghìn cây số ra Bắc. Để hỗ trợ bà con về quê an toàn, Hà Nội đã triển khai các hoạt động tiếp sức. Trên hành trình hồi hương, nhiều người thấy ấm lòng khi được lực lượng Cảnh sát giao thông hỗ trợ, thanh niên tình nguyện, người dân địa phương tận tình tiếp sức...
“Món quà” tặng hậu phương

“Món quà” tặng hậu phương

TTTĐ - “Ai cũng bảo lính hình sự ế vợ nhưng anh em chúng tôi đều có vợ đẹp, con ngoan… Hậu phương vững chắc như vậy nên nhiệm vụ nào chúng tôi cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng cố gắng vượt qua để góp phần giữ bình yên cho Thủ đô”, Trung tá Lê Minh Hải chia sẻ.
Lửa rèn Hòe Thị

Lửa rèn Hòe Thị

TTTĐ - Bằng đôi tay khéo léo, tài hoa, những người thợ của làng rèn Hòe Thị đã làm ra những sản phẩm hữu dụng phục vụ cuộc sống.
Truyền thống cách mạng như gió sông Hồng thổi mãi

Truyền thống cách mạng như gió sông Hồng thổi mãi

TTTĐ - Tinh thần cách mạng, khí thế chiến đấu bảo vệ từng góc phố, ngôi nhà vẫn như gió sông Hồng ngàn năm thổi mãi, để người Hà Nội hôm nay dù sống trong thời bình vẫn nêu cao khí thế, chống lại mọi tác động bên ngoài, bảo vệ cuộc sống yên ấm của Thủ đô.
Chủ tịch Hội Chữ Thập đỏ phường Hàng Trống với hành trình kết nối, chia sẻ yêu thương

Chủ tịch Hội Chữ Thập đỏ phường Hàng Trống với hành trình kết nối, chia sẻ yêu thương

TTTĐ - Mặc dù mới gắn bó với công tác Hội Chữ thập đỏ từ năm 2019 nhưng bà Cao Thị Thu Hà, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ phường Hàng Trống (quận Hoàn Kiếm, Hà Nội) đã thể hiện là người luôn nhiệt tình, trách nhiệm trong công việc, đi đầu trong công tác xã hội tại địa phương. Những gì bà Cao Thị Thu Hà đã làm và cống hiến cho công tác chữ thập đỏ của phường đã khẳng định rằng, chỉ cần có cái “tâm” thực sự muốn vì cộng đồng sẽ vượt qua mọi rào cản, để có thể gắn bó và làm được nhiều việc tốt cho xã hội.
Còn sức là còn làm từ thiện...

Còn sức là còn làm từ thiện...

TTTĐ - Dù tuổi cao, sức yếu, bà Phan Thị Bính (SN 1956) vẫn miệt mài với các hoạt động từ thiện. Chỉ cần sức khỏe đỡ một chút là bà nghĩ ngay đến việc giúp đỡ người nghèo khó. Với bà, làm việc thiện giúp mình khỏe mạnh và vui vẻ hơn.
Xem phiên bản di động